Zamek Hammershus. 🏰 Największe ruiny zamku w Europie Północnej

Zamek Hammershus to największe ruiny zamku w Europie Północnej i najczęściej odwiedzana atrakcja Bornholmu – jego mury stoją na 74-metrowej skale na północnym krańcu wyspy, tuż obok półwyspu Hammeren. Na ruiny wejdziesz za darmo przez cały rok, a płacisz tylko za parking w sezonie.

Zamek Hammershus – wstęp, godziny i parking

Najważniejsze informacje praktyczne (stan na październik 2026):

Ile czasu zaplanować na Hammershus?

Opłata za parking obejmuje 6 godzin: to dość czasu na ruiny, wystawę w Brohuset i kawę z widokiem na zamek, a nawet na pętlę po Hammeren (2,5⁠–⁠3 godziny). Jeśli przyjeżdżasz autobusem 2 lub 10, sprawdź wcześniej w rozkładzie BAT godzinę powrotu.

Zwykle spędzam tu godzinkę⁠–⁠dwie. Na koniec idę na kawę i ciastko do kawiarni w Brohuset, a w sklepie kupiłam kilka pamiątek.

Jak dotrzeć do Hammershus?

Hammershus leży na północno-zachodnim wybrzeżu Bornholmu, niedaleko Allinge-Sandvig.

Czy wstęp do Hammershus jest płatny?

Co zobaczyć w Hammershus i w centrum Brohuset

Hammershus stoi na stromej skale, trudno dostępnej od strony morza. Na terenie ruin znajdziesz mury obronne o długości ok. 750 m, szańce oraz fosę. Najstarszą, centralną częścią jest zamek wewnętrzny (Mantelgården) z wieżą Mantel (duń. Manteltårnet) – pierwotnie jedynym wejściem do środka, później także więzieniem. Do zamku prowadzi most z XV w., jedyny zachowany średniowieczny most zamkowy w Danii.

1

2

1: Hammershus na skale nad morzem, widok z oddali, wrzesień 2020 r. (, 2: Wieża Mantel w zamku wewnętrznym, wrzesień 2020 r. (. Fot. Ewelina Podrez-Siama)

Na terenie fortecy, oprócz ruin Hammershus, znajdziesz:

Zamek Hammershus z psem

Historia zamku Hammershus

Bornholm jest niewielki, ale leży na głównych szlakach handlowych Bałtyku – między Skanią a wybrzeżami Niemiec i Polski. Kto kontrolował wyspę, ten miał wpływ na handel i żeglugę, dlatego przez wieki toczyły się o nią spory.

Długo nie było też jasne, kto i kiedy zbudował Hammershus. Przez lata ścierały się dwie hipotezy, a nowe światło rzuciły na nie dopiero wykopaliska z 2014 r.

Arcybiskupia odpowiedź na królewski Lilleborg…

Według starszej hipotezy zamek zbudowali arcybiskupi Lund – miasta, które wtedy należało do Danii. Od 1149 r. władali oni większą częścią Bornholmu, a powstały w Hammeren zamek miał być ich odpowiedzią na królewski gród Lilleborg z połowy XII w. Za budowniczego uważano zwykle arcybiskupa Jakoba Erlandsena i datowano zamek na połowę XIII w.

Pewne jest, że w 1259 r., w czasie sporu arcybiskupa Jakoba Erlandsena z królem Krzysztofem I, królewski Lilleborg został zdobyty i prawdopodobnie zniszczony. Później to Hammershus stał się główną twierdzą wyspy – przez prawie 500 lat rządzili z niego kolejni władcy Bornholmu.

Spór króla z Kościołem o Bornholm trwał z przerwami przez kolejne stulecia i mocno odcisnął się na historii Bornholmu.

… czy baza duńskich wypraw krzyżowych?

Druga hipoteza pojawiła się w latach 90. XX w. Według niej zamek powstał na początku XIII w. z inicjatywy króla Waldemara II Zwycięskiego i arcybiskupa Andersa Sunesena jako baza duńskich wypraw krzyżowych na Bałtyku. Tak datował go m.in. Kjeld Borch Westh z Duńskiego Muzeum Narodowego.

Hammershus od XIV do XIX wieku: oblężenia, Lubeka i powstanie

Hammershus był najsilniejszą twierdzą arcybiskupów Lund i przez ponad dwa stulecia przedmiotem sporu między nimi a królami Danii. W latach 1324⁠–⁠1325 zamek poddał się wojskom królewskim po 16 miesiącach oblężenia, w 1362 r. Waldemar IV Atterdag oddał go Kościołowi, a w 1522 r. Chrystian II zażądał jego zwrotu. Spory wpływ na wygląd dzisiejszych ruin mieli jednak nie król ani arcybiskup, tylko kupcy z Lubeki.

W 1522 r. wojska hanzeatyckiej Lubeki (Hanza – związek miast kupieckich) zdobyły Hammershus. Trzy lata później, w 1525 r., król Fryderyk I musiał oddać Lubece Bornholm wraz z zamkiem w zastaw na 50 lat jako zapłatę za pomoc w obaleniu Chrystiana II. Lubeczanie zmodernizowali twierdzę: zrezygnowali z najdalszych murów, wzmocnili wewnętrzne i ustawili w strategicznych miejscach baterie dział. Fryderyk II nie przedłużył zastawu i w 1576 r. Bornholm wrócił do Danii.

Wraz z rozwojem broni palnej i artylerii w XVII w. twierdza zaczęła tracić znaczenie. W 1645 r. Szwecja na krótko zajęła całą wyspę, ale na mocy traktatu pokojowego Bornholm wrócił do Danii.

Zaledwie 13 lat później, na mocy pokoju w Roskilde (1658), Bornholm razem ze Skanią, Hallandią i Blekinge przeszedł pod władzę Szwecji.

Jeszcze w tym samym roku na Bornholmie wybuchło powstanie. 8 grudnia 1658 r. w Rønne zginął szwedzki komendant wyspy, Johan Printzensköld – zastrzelił go Villum Clausen, gdy komendant próbował uciec z aresztu. Po jego śmierci szwedzka załoga Hammershus skapitulowała (popularna opowieść mówi, że powstańcy weszli do zamku podstępem, w mundurze zabitego komendanta). Pokój w Kopenhadze z 1660 r. potwierdził, że zamek wraz z całą wyspą wrócił do Danii.

W latach 80. XVII w. administrację królewską przeniesiono z Hammershus do Rønne, a obronę wschodnich rubieży przejęła nowa twierdza na Christiansø. Hammershus służył jeszcze jako więzienie: w latach 1660⁠–⁠1661 w wieży Mantel więziono córkę króla Chrystiana IV, Leonorę Christinę, i jej męża Corfitza Ulfeldta, oskarżonych o zdradę (ich ucieczka po murach i skałach się nie powiodła). W 1743 r. zamek ostatecznie opuszczono i postanowiono rozebrać. Kamień z ruin trafiał na budowy w okolicznych wsiach i miastach (a także na twierdzę na Christiansø) – aż do 1822 r.

W 1822 r. ruiny Hammershus objęto ochroną jako zabytek. Wtedy zaczęła się ich stopniowa restauracja, która trwa do dziś.

Hammershus nie jest jedynym zamkiem na Bornholmie. W lesie Almindingen, w środku wyspy, zobaczysz ruiny królewskiego zamku Lilleborg i grodu Gamleborg. Inne miejsca warte drogi znajdziesz w zestawieniu 20 atrakcji Bornholmu.