- Allinge-Sandvig to porty, wędzarnie i kolorowe domy z muru pruskiego na północnym krańcu Bornholmu.
- Na początek: ryty naskalne Madsebakke, kościół w Allinge, centrum kultury Domen, a za Sandvig półwysep Hammeren z jeziorem Hammersø i kaplicą Salomona.
- Zaplanuj co najmniej pół dnia. Z wędrówką po Hammeren i ruinami Hammershus cały dzień.
- Z Rønne dojedziesz autobusem przez cały rok, a z Sandvig także pod ruiny Hammershus.
- Wyszukiwarkę noclegów w Allinge-Sandvig znajdziesz niżej we wpisie.
Allinge i Sandvig to dwa dawne porty rybackie na północnym krańcu Bornholmu, które zrosły się w jedno miasteczko. To najlepsza baza na ruiny Hammershus, granitowy półwysep Hammeren i największe w Danii stanowisko rytów naskalnych. Co roku w czerwcu Allinge na kilka dni staje się centrum duńskiej polityki – odbywa się tu Folkemødet.
Praktyczne informacje
Jak dotrzeć do Allinge-Sandvig?
Autobusem BAT linii 1 jedziesz z Rønne ok. 40 minut, linią 2 (przez Klemensker) niecałą godzinę. Obie kursują przez cały rok, w weekendy mniej więcej co 2 godziny (rozkład od 2.08.2026). Allinge i Sandvig są też wygodnym przystankiem na rowerowej trasie dookoła wyspy.
Aktualne rozkłady znajdziesz na stronie BAT (bat.dk/ruter), ceny biletów w poradniku o autobusach na Bornholmie, a przed wyjazdem zajrzyj do prognozy pogody dla Bornholmu.
Allinge-Sandvig w liczbach i praktyce
Gdzie zjeść?
W Allinge są dwie tradycyjne wędzarnie, restauracje przy porcie, lodziarnie i piekarnia. Na obiad z widokiem na morze najlepiej wybrać jedną z wędzarni – więcej adresów na całej wyspie znajdziesz w przewodniku po wędzarniach na Bornholmie.
Będąc w Allinge-Sandvig sprawdź koniecznie:
Ellas Restaurant og Konditori
Restauracja serwująca dania kuchni europejskiej, do której z przyjemnością wracam przy każdym pobycie na wyspie.
Strandgade 42, 3770 Allinge, Dania
Nordbornholms Røgeri Butik & Restaurant
Wędzarnia działająca od 1898 r., ze sklepem rybnym i restauracją z bufetem rybnym, tuż nad skałami i morzem. Ryby wędzi się tu na dębowym drewnie, co dodaje im wyjątkowego aromatu.
Kæmpestranden 2, 3770 Allinge, Dania
Allinge Røgeri
Tradycyjna bornholmska wędzarnia przy porcie, która w długie letnie wieczory zamienia się w klub z muzyką na żywo. Przyjdź tu na zachód słońca.
Sverigesvej 5, 3770 Allinge, Dania
Nocleg w Allinge: apartamenty, domki i hotele w Allinge i okolicy porównasz w Booking.com – z mapą, opiniami i cenami na Twoje daty.
Linki ze strzałką są partnerskie: jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę niewielką prowizję · dlaczego?
Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik
Historia Allinge-Sandvig
Skąd te nazwy
Allinge i Sandvig początkowo były dwiema oddzielnymi miejscowościami: Allinge leży na południu, a Sandvig na północy, bliżej półwyspu Hammeren. Nazwa Allinge pojawia się w dokumentach w 1393 r. (jako Alande) i oznacza prawdopodobnie „bogaty w ryby” – tak nazywał się dawniej pobliski potok. Sandvig (w 1433 r. Sanduygh) to po prostu „piaszczysta zatoka”.
Ludzie żyli tu już w epoce brązu – pamiątką są ryty naskalne w Madsebakke.
W średniowieczu Allinge i Sandvig były osadami rybaków i szyprów u stóp zamku Hammershus i ważnym miejscem przepraw do Skanii. Z czasów wielkich połowów śledzia pochodzi ruina kaplicy Salomona na Hammeren. Sam Hammershus to dziś największe ruiny zamku w północnej Europie i jedna z największych atrakcji Bornholmu.
Porty w obecnym kształcie powstały w XIX wieku: w Sandvig w latach 1831–1833, a w Allinge w 1862 r. (po sztormie w 1872 r. trzeba go było odbudować). W latach 1913–1953 do obu miasteczek dojeżdżała kolej z Rønne. Na dawnym torowisku między stacjami Allinge i Sandvig biegnie dziś ścieżka pieszo-rowerowa.
W drugiej połowie XIX wieku granit stał się najważniejszym towarem eksportowym Bornholmu. Kamieniołom Moseløkken koło Allinge otworzyli w latach 70. XIX wieku kupcy Grønbech i Kurdts, a do pracy w kamieniołomach przyjeżdżali Szwedzi. Dziś w Moseløkken działa muzeum kamieniołomu (Moseløkkevej 9), w którym możesz spróbować obróbki granitu. Jezioro Opalsø na Hammeren to zalane wyrobisko z tamtych czasów.
Atrakcje Allinge-Sandvig
Najciekawsze miejsca w Allinge, w Sandvig i tuż za miastem:
Allinge Kirke
Kościół w Allinge (Allinge Kirke) stoi na wzgórzu w centrum miasteczka, ok. 11 m n.p.m.
Najstarsza część kościoła to nawa z łupanego kamienia polnego z późnego średniowiecza (ok. 1500 r.), a wieżę dobudowano prawdopodobnie w XVI wieku. W 1892 roku kościół przebudowano pod kierownictwem Mathiasa Bidstrupa: rozebrano prezbiterium i wschodnią część nawy, a w ich miejscu powstały ramiona transeptu i nowe prezbiterium w stylu neogotyckim. Dlatego dziś kościół ma kształt krzyża.
Dalsze prace renowacyjne wnętrza, w tym malowanie, przeprowadził w 1992 roku Jørn Appel z Rønne – wnętrze ma dziś brzoskwiniowy odcień. Zewnętrzne ściany budynku są pobielone i pomalowane na żółto. W środku zwróć uwagę na późnogotycki krucyfiks z ok. 1520 r., renesansową ambonę z połowy XVII wieku i tablicę z liczbą ofiar dżumy z lat 1618 i 1654. Przy kościele stoi kamień runiczny.
Madsebakke
Madsebakke Helleristninger to ryty naskalne z epoki brązu, najczęściej z motywem okrętów i słońca. Było to prawdopodobnie miejsce kultu i rytuałów religijnych.
Madsebakke (ryty naskalne)
1: Koło słoneczne, ryt naskalny w Madsebakke, wrzesień 2020 r. (, 2: Statek, ryt naskalny w Madsebakke, wrzesień 2020 r. (. Fot. Ewelina Podrez-Siama)
Kolorowe domy z muru pruskiego
Domen
Domen to centrum kultury na skalistym wybrzeżu w Allinge, zbudowane z drewna i szkła. Kształtem przypomina skrzyżowanie futurystycznego obserwatorium astronomicznego z żaglówką. Kopuła należy do Boligselskabernes Landsforening (BL), a zaprojektowali ją architekci Kristoffer Tejlgaard i Benny Jepsen.
Hammeren
Hammeren to granitowy półwysep (182 ha) tuż za Sandvig, na północnym krańcu wyspy, chroniony od 1970 r. – ochrona zakończyła tu trwające sto lat wydobycie granitu. Na jego cyplu Hammerodde, najdalej na północ wysuniętym punkcie Bornholmu, stoi latarnia Hammerodde Fyr, a w głębi półwyspu – Hammeren Fyr. Obie opisuję we wpisie o latarniach morskich Bornholmu.
1: Hammeren Fyr, 2: Hammeren, 3: Hammeren z psem, 4: Hammeren. Fot. Ewelina Podrez-Siama
1: Hammeren, 2: Hammeren z psem, 3: Wrzosy w Hammeren, 4: Jabłoń w Hammeren. Fot. Ewelina Podrez-Siama
Hammeren, zwany też Hammerknuden, to granitowy płaskowyż wznoszący się na 50–82 m nad poziom Morza Bałtyckiego (najwyższy punkt to Stejlebjerg). Skałę oszlifował lądolód, który w czasie ostatniego zlodowacenia nasuwał się z północnego wschodu. Od reszty wyspy Hammeren oddziela szczelinowa dolina z jeziorem Hammersø.
Dookoła Hammeren prowadzi oznakowana pętla ok. 6 km (wariant z Sandvig z zejściem do Hammershus ma 7–8 km), a drugą trasą jest Stenhuggerstien (Ścieżka Kamieniarzy). Obie zaczniesz w Hammerhavn, przy jeziorze Opalsø albo w Sandvig i obie mają strome, skaliste odcinki. Latem nad Opalsø działa kolejka tyrolska reklamowana jako najdłuższa w Danii: ok. 290 m z 50-metrowym spadkiem do jeziora. Szczegółowy opis trasy znajdziesz we wpisie o Hammeren.
Przeczytaj teżHammeren (Hammerknuden). Spacer po północnym cyplu BornholmuHammerknuden (Hammeren) na północnym krańcu Bornholmu: klify, jezioro Hammersø, dwie latarnie i kaplica Salomona. Pętla 7–8 km z Sandvig.
Na Hammeren poza widokami i latarniami znajdziesz też:
Hammersø
Hammersø (ok. 10 ha) to największe jezioro na Bornholmie, otoczone skałami. Latem to popularne miejsce do kąpieli i dobry punkt do obserwacji ptaków. Wędkowanie wymaga tu duńskiej licencji i dodatkowego pozwolenia. Inne dobre miejsca do pływania w okolicy to pomost w Sandvig, skałki na północy Hammeren i jezioro Opalsø – więcej o nich piszę w artykule o jeziorach Bornholmu.
Salomons Kapel
Salomons Kapel to ruina średniowiecznej kaplicy przy naturalnej przystani Kragkås, z widokiem na morze. To pamiątka po średniowiecznych targach śledziowych na północy wyspy.
Kaplicę zbudowano na początku XIV wieku dla rybaków, którzy przywozili połowy do małych naturalnych przystani wzdłuż brzegu. Na północny zachód od niej była studnia Salomona – wierzono, że jej woda daje zdrowie, więc w okolicach święta Hansa (przesilenia lata) ludzie przychodzili tu po uzdrowienie. Zwyczaj zanikł mniej więcej w okresie reformacji, a znaczenie kaplicy malało, gdy zniknęły ławice śledzi.
Salomons Kapel
Hammershus
Z Salomons Kapel dojdziesz wzdłuż wybrzeża do ruin zamku Hammershus – opisuję go w osobnym wpisie:
Przeczytaj teżZamek Hammershus. 🏰 Największe ruiny zamku w Europie PółnocnejRuiny zamku Hammershus na 74-metrowej skale: bezpłatny wstęp przez cały rok, centrum Brohuset, parking, autobusy 2 i 10, wizyta z psem i spacer przez Hammeren.
Trasy spacerowe i rowerowe
Najprzyjemniejsze trasy piesze z Allinge-Sandvig to łatwa ścieżka Cirkelstien z Allinge obok rytów w Madsebakke do ruin Hammershus, pętla wokół Hammeren (ok. 6 km) i szlak nadmorski na południowy wschód, obok plaży Sandkås (opisuję ją wśród najpiękniejszych plaż Bornholmu). Rowerem pojedziesz trasą nr 10 dookoła wyspy, w stronę Hasle albo Gudhjem – mapę i etapy znajdziesz w przewodniku po trasach rowerowych na Bornholmie.
Allinge
Zacznij od portu i kościoła w Allinge.
Do Sandvig
Przejdź ścieżką po dawnym torowisku do Sandvig (ok. 2 km), zaglądając po drodze do rytów w Madsebakke.
Sandvig
W Sandvig wykąp się przy pomoście albo ruszaj na pętlę wokół Hammeren z Salomons Kapel i Opalsø.
Na koniec
Zachód słońca i ryba w jednej z wędzarni w Allinge.
Masz cały dzień?
Dołóż spacer Cirkelstien do ruin Hammershus.
Planujesz wyjazd na Bornholm? Prom ze Świnoujścia do Ystad pływa przez cały rok. Bilet kupisz online w Omio, a z Ystad na wyspę płynie katamaran Bornholmslinjen.
