- Gamleborg w lesie Almindingen to największy znany w Danii gród schronienia z epoki wikingów. Leży na 22-metrowej skale nad Ekkodalen.
- Plac grodu ma ok. 100 × 270 m. Widać wały ziemne i resztki muru z kamieni polnych, dobudowanego około 1100 r.
- Dojazd: parking przy Ekkodalshuset, stamtąd w prawo i drewnianymi schodami w górę. Autobusy 1, 3, 1A i 3A, przystanek „Almindingsvej v. Ekkodalsvej”.
- Ok. 800 m na północny zachód leżą ruiny Lilleborg. Oba miejsca łączy pętla Kongens Borge (ok. 6 km).
- Nie myl z drugim Gamleborg, grodem z epoki żelaza w Paradisbakkerne koło Nexø.
Gamleborg to największy znany w Danii gród schronienia, zbudowany w epoce wikingów na 22-metrowej skale nad doliną Ekkodalen w lesie Almindingen. Do dziś widać wały ziemne i fragment kamiennego muru z ok. 1100 r. Nie myl go z drugim grodem Gamleborg, z epoki żelaza, w Paradisbakkerne koło Nexø.
Wikingowska Forteca Gamleborg
Gamleborg to najstarszy królewski gród na Bornholmie i najstarsza budowla z kamiennym murem na wyspie. Powstał w epoce wikingów (według bornholm.info ok. 900 r.) i służył władcom wyspy do połowy XII w., gdy siedzibę przeniesiono do pobliskiego Lilleborg.
Umiejscowiona na strategicznym wzgórzu, twierdza miała imponujące wymiary: długość 264 metry z północy na południe i szerokość 110 metrów ze wschodu na zachód, z bramami od północy i południowego zachodu.
Historia twierdzy Gamleborg
Gród działał m.in. za panowania Haralda Sinozębego (ok. 950–987) i Kanuta IV Świętego (1080–1086).
Pierwotnie plac otaczał wał ziemny z kamienną podstawą, a budynki, umocnienia i bramy były drewniane. Wejścia prowadziły od północy i od południa (przy południowo-zachodniej bramie widać dziś obłożoną kamieniem stopę wału). W razie najazdu okoliczni mieszkańcy chronili się za wałami – stąd określenie „gród schronienia” (duń. tilflugtsborg).
Około 1100 r. gród wzmocniono murem z kamieni polnych na zaprawie wapiennej – miał ok. 250 m długości i 2 m grubości i biegł po zewnętrznej stronie wału od zachodu. Niedługo potem, w połowie XII w., król przeniósł swoją siedzibę do pobliskiego Lilleborg, ok. 800 m na północny zachód.
Duńskie źródła łączą tę przeprowadzkę z 1149 r., gdy król Swen III Grathe oddał trzy z czterech okręgów Bornholmu arcybiskupowi Lund. Mniejszy Lilleborg, otoczony wodą i bagnami, łatwiej było obronić i wystarczała w nim mniejsza załoga.
Przeczytaj teżLilleborg. 🏰 Ruiny „małego zamku” na BornholmieLilleborg: ruiny królewskiego zamku z XII wieku na skale nad jeziorem Borresø w lesie Almindingen. Historia, dojście i co zobaczyć.
Badania archeologiczne
Wykopaliska z lat 50. XX w. pokazały, że gród założono w epoce wikingów, choć miejsce mogło służyć za schronienie już w epoce żelaza.
To, co widać dziś, to głównie pozostałości przebudowy z ok. 1100 r.: wały i fragment kamiennego muru po zachodniej stronie.
Jak dotrzeć do dzisiejszych ruin fortu Gamleborg?
Ruiny twierdzy Gamleborg znajdują się w lesie Almindingen w centralnej części Bornholmu, blisko głównej drogi z Rønne do Svaneke. Samochód zostaw na parkingu przy restauracji Ekkodalshuset (Ekkodalsvejen 5, są tu publiczne toalety), skąd w prawo drewnianymi schodami wejdziesz do ruin. Dotrzesz tu też rowerem albo autobusem nr 1, 3, 1A lub 3A – wysiądź na przystanku „Almindingsvej v. Ekkodalsvej” (rozkład: bat.dk).
Gamleborg
Gamleborg
Ekkodalsvejen 6, 3720 Aakirkeby, Dania
Przeczytaj teżAlmindingen. 🌳 Jeden z największych lasów DaniiNajwiększy las Bornholmu: Ekkodalen, ruiny Lilleborg i Gamleborg, najwyższy punkt wyspy Rytterknægten (162 m) i zagroda z ok. 10 żubrami. Szlaki, parkingi i dojazd autobusem.
Gamleborg najlepiej połączyć z Lilleborg i doliną Ekkodalen na pętli Kongens Borge (ok. 6 km). Więcej o dziejach wyspy przeczytasz we wpisie o historii Bornholmu.
Bibliografia:
- Gamleborg – lex.dk (dostęp: 11.10.2026)
- Gamleborg – bornholm.info (dostęp: 11.10.2026)
Planujesz wyjazd na Bornholm? Z Polski najpewniej dopłyniesz przez Świnoujście i Ystad. Bilet na prom do Ystad kupisz online w Omio, a dalej na wyspę płynie katamaran Bornholmslinjen.
