Aakirkeby, po┼éo┼╝one w sercu Bornholmu, jest miastem o bogatej historii i kulturowym dziedzictwie, kt├│re zachwyca autentyczno┼Ťci─ů i spokojem. Cho─ç by┼éa stolica wyspy w przeciwie┼ästwie do pozosta┼éych najwi─Ökszych miast nie ma bezpo┼Ťredniego dost─Öpu do morza, nie daj si─Ö zwie┼Ť─ç – to miejsce, kt├│re zdecydowanie warto odwiedzi─ç. To w┼éa┼Ťnie w Aakirkeby znajdziesz o┼Ťrodek edukacyjny NaturBornholm czy Bornholmskie Muzeum Motoryzacji.

Praktyczne informacje

Jak dotrze─ç do Aakirkeby?

Aakirkeby jest ┼éatwo dost─Öpne z ka┼╝dego miejsca na Bornholmie dzi─Öki dobrze rozwini─Ötej sieci dr├│g. Przez Aakirkeby przebiega g┼é├│wna droga krajowa nr 38, ┼é─ůcz─ůca R├Şnne z Nex├Ş. Mo┼╝na tu zatem dotrze─ç samochodem, rowerem lub korzystaj─ůc z lokalnego transportu publicznego ( rozk┼éad tras i harmonogram odjazd├│w znajdziesz tutaj), co umo┼╝liwia ┼éatwe eksplorowanie zar├│wno miasta, jak i okolicznych atrakcji.

Aakirkeby - serce Bornholmu 1

Gdzie zje┼Ť─ç?

W Aakirkeby znajduje si─Ö wiele urokliwych kawiarni i restauracji, kt├│re serwuj─ů zar├│wno tradycyjne dania kuchni bornholmskie, jak i nowoczesne interpretacje lokalnych produkt├│w (sprawd┼║ Christiansh├Şjkroen, Segenvej 48, 3720 Aakirkeby, Dania).

To doskonała okazja, aby cieszyć się smakami wyspy w pięknych, historycznych sceneriach.

Co zobaczy─ç w Aakirkeby?

Aakirkeby s┼éynie z Aa Kirke – ┼Ťredniowiecznego ko┼Ťcio┼éa bogato zdobionego kamiennymi reliefami i misternie wykonanymi freskami, NaturBornholm – centrum edukacyjnego prezentuj─ůcego histori─Ö geologiczn─ů wyspy, jej unikaln─ů flor─Ö i faun─Ö oraz Muzeum Motoryzacji Bornholm Automobilmuseum. Znajdziesz tu r├│wnie┼╝ szereg galerii i sklepik├│w prezentuj─ůcych wyroby ceramiczne i szklane lokalnych rzemie┼Ťlnik├│w. Wi─Öcej o atrakcjach przeczytasz ni┼╝ej.

Aa Kirke w Aakirkeby
Aa Kirke w Aakirkeby

Historia Aakirkeby

Aakirkeby, znane r├│wnie┼╝ pod bornholmsk─ů nazw─ů ├ůkj├Žrkeby, jest usytuowanym w centrum wyspy trzecim co do wielko┼Ťci miastem na wyspie Bornholm (z populacj─ů licz─ůc─ů oko┼éo 2100 mieszka┼äc├│w).

Apartamenty Bornholm Pyttega├ąrden

W przesz┼éo┼Ťci, a┼╝ do XVIII wieku, Aakirkeby pe┼éni┼éo rol─Ö stolicy Bornholmu, zanim tytu┼é ten zosta┼é przeniesiony do R├Şnne. Do roku 1776 Aakirkeby by┼éo r├│wnie┼╝ siedzib─ů bornholmskiego s─ůdownictwa. Do 1970 roku miasto by┼éo r├│wnie┼╝ administracyjnym centrum gminy Aakirkeby.

Nazwa miasta odnosi si─Ö do “miasta ko┼Ťcio┼éa przy strumieniu“, gdzie “Aa” lub “├ů” oznacza strumie┼ä.

Aakirkeby by┼éo po┼é─ůczone z R├Şnne i Nex├Ş lini─ů kolejow─ů Bornholmskich Kolei ┼╗elaznych od pocz─ůtku XX wieku, jednak┼╝e po┼é─ůczenie do Nex├Ş zako┼äczy┼éo dzia┼éalno┼Ť─ç w 1953 roku, a do R├Şnne w 1968 roku. W Nex├Ş funkcjonuje obecnie Muzeum Kolei ┼╗elaznych, b─Öd─ůce wspomnieniem tego rozdzia┼éu historii wyspy.

Aakirkeby posiadało także swój własny port w obecnej lokalizacji Boderne, który w XVIII wieku został zasypany piaskiem naniesionym przez morze.

Atrakcje Aakirkeby

Aa Kirke

W samym sercu Aakirkeby znajduje si─Ö ko┼Ťci├│┼é po┼Ťwi─Öcony ┼Ťw. Janowi, datowany na rok 1150 i stanowi─ůcy do dzi┼Ť najwi─Öksz─ů konstrukcj─Ö sakraln─ů na wyspie.

Budowla ta cz─Ö┼Ťciowo wykonana zosta┼éa z zielonego piaskowca, kt├│ry w niekt├│rych miejscach jest jeszcze widoczny. Wewn─ůtrz znajduje si─Ö chrzcielnica z wczesnego XII wieku, dzie┼éo Sigrafa, oraz renesansowy o┼étarz autorstwa Jacoba Krembergsa z Lund.

Aa Kirke
Storegade 2K, 3720 Aakirkeby, Dania

Aa Kirke - wn─Ötrze ko┼Ťcio┼éa w Aakirkeby
Aa Kirke – wn─Ötrze ko┼Ťcio┼éa w Aakirkeby

NaturBornholm

NaturBornholm jest nowoczesnym o┼Ťrodkiem edukacyjnym, kt├│ry ma na celu przybli┼╝enie odwiedzaj─ůcym historii geologicznej oraz bogactwa naturalnego Bornholmu. Centrum to oferuje interaktywne wystawy multimedialne, kt├│re s─ů dost─Öpne zar├│wno dla indywidualnych zwiedzaj─ůcych, jak i grup zorganizowanych, w tym szkolnych, pod patronatem honorowym Jego Wysoko┼Ťci Ksi─Öcia Henryka.

Wystawy w NaturBornholm podzielone s─ů na trzy g┼é├│wne tematy:

  • Eksperymentalna Sala Odkry─ç prezentuje 13 interaktywnych stanowisk dotycz─ůcych zagadnie┼ä takich jak energia, ekologia, geologia, prehistoria, fauna i flora Bornholmu. Mo┼╝na tu znale┼║─ç informacje o dinozaurach, kt├│re zamieszkiwa┼éy dawniej Bornholm, wraz z cennymi skamienia┼éo┼Ťciami i realistycznymi modelami opartymi na lokalnych odkryciach. Dla najm┼éodszych przygotowano r├│wnie┼╝ edukacyjne warsztaty inspirowane natur─ů wyspy.
  • Sala Przesz┼éo┼Ťci zaprasza na podr├│┼╝ przez czas dzi─Öki Maszynie Czasu. To kino z efektami specjalnymi, gdzie odwiedzaj─ůcy mog─ů ogl─ůda─ç rekonstrukcje dawnych krajobraz├│w Bornholmu, si─Ögaj─ůcych 1,7 miliarda lat wstecz. Podr├│┼╝ przez geologiczne epoki wyspy umo┼╝liwiaj─ůca zrozumienie ewolucji ┼╝ycia na Ziemi, od prehistorycznych zwierz─ůt po ro┼Ťliny.
    Znajduje si─Ö tu tak┼╝e interaktywna ekspozycja, w kt├│rej zwiedzaj─ůcy mog─ů spotka─ç modele dawnych mieszka┼äc├│w wyspy, w tym dromeozaura.
  • Sala Tera┼║niejszo┼Ťci koncentruje si─Ö na prezentacji wsp├│┼éczesnej fauny i flory Bornholmu oraz sposobach, w jakie ludzie wykorzystuj─ů naturalne zasoby wyspy.
    W tej cz─Ö┼Ťci mo┼╝na obejrze─ç akwaria z rybami z Ba┼étyku, terraria z ┼╝yj─ůcymi zwierz─Ötami, a tak┼╝e dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej o ┼╝yj─ůcych na Bornholmie ┼╝ubrach oraz tzw. bornholmskich diamentach.

Dodatkowo, NaturBornholm oferuje atrakcje plenerowe, w tym rekonstrukcje dinozaur├│w, stanowisko paleontologiczne oraz elektryczne samochodziki dla najm┼éodszych odwiedzaj─ůcych, co czyni to miejsce idealnym punktem edukacyjnym dla ca┼éej rodziny, chc─ůcej odkry─ç tajemnice Bornholmu.

NaturBornholm
Gr├Şnningen 30, 3720 Aakirkeby, Dania

NaturBornholm Aakirkeby
NaturBornholm Aakirkeby fot. Lilly M (Wikimedia Commons)

Bornholms Automobilmuseum

Bornholms Automobilmuseum to nie lada gradka dla fan├│w motoryzacji. Muzeum mie┼Ťci si─Ö w pobli┼╝u Aakirkeby. Od momentu otwarcia w 1989 roku prezentuje bogat─ů kolekcj─Ö ponad osiemdziesi─Öciu pojazd├│w, w tym samochody, traktory i motocykle, kt├│re pochodz─ů g┼é├│wnie z prywatnej kolekcji Ole Hermansena.

W┼Ťr├│d eksponat├│w znajduj─ů si─Ö unikatowe i zabytkowe modele, kt├│re odzwierciedlaj─ů bogat─ů histori─Ö motoryzacji. W kolekcji wyr├│┼╝niaj─ů si─Ö takie pere┼éki jak pierwszy NSU Prinz na wyspie, Metz Two Runabout z roku 1909, unikalny w Skandynawii Belsize Motors z 1911 roku, Harley-Davidson z 1919 roku, a tak┼╝e Ford A z 1930 roku i Fordson Varebil z 1936 roku. Kolekcja obejmuje r├│wnie┼╝ pojazdy o szczeg├│lnym znaczeniu historycznym, takie jak kuloodporny Cadillac Ala Capone, model Lincolna X100, w kt├│rym zastrzelono Johna F. Kennedy’ego, samoch├│d paradowy Adolfa Hitlera, Lincoln Ronalda Reagana oraz Cadillac George’a Busha z 2001 roku.

W Muzeum Motoryzacji mo┼╝na podziwia─ç r├│wnie┼╝ szerok─ů gam─Ö brytyjskich samochod├│w sportowych, a tak┼╝e silniki okr─Ötowe i motorowerowe, maszyny rolnicze, a nawet polskie Syreny i Fiata 125.

Dodatkowo, odwiedzaj─ůcy mog─ů zobaczy─ç warsztat samochodowy urz─ůdzony w stylu z lat 20. XX wieku, modele samochod├│w w skali 1:18 oraz inne historyczne zabawki, sprz─Öt radiowo-telefoniczny i pierwszy telewizor na Bornholmie. Muzeum Motoryzacji oferuje nie tylko wgl─ůd w ewolucj─Ö motoryzacji, ale r├│wnie┼╝ stanowi cenne ┼║r├│d┼éo informacji o historii techniki i designu.

Bornholms Automobilmuseum
Grammeg├ąrdsvej 1, 3720 Aakirkeby, Dania

Bornholm Automobilmuseum - Muzeum Motoryzacji w Aakirkeby
Bornholm Automobilmuseum – Muzeum Motoryzacji w Aakirkeby fot. Lilly M (Wikimedia Commons)

Lokalne Rzemiosło i Gastronomia

Aakirkeby s┼éynie z lokalnych rzemie┼Ťlnik├│w, kt├│rzy kontynuuj─ů tradycyjne metody wytwarzania ceramiki, szk┼éa i bi┼╝uterii. Odwiedzaj─ůc lokalne galerie i warsztaty, mo┼╝na nie tylko podziwia─ç, ale tak┼╝e naby─ç wyj─ůtkowe pami─ůtki. Ponadto, miasto oferuje szeroki wyb├│r miejsc, gdzie mo┼╝na skosztowa─ç lokalnych specja┼é├│w, takich jak w─Ödzone ┼Ťledzie czy s┼éynne bornholmskie ciastka.

Sklepy i pchle targi

Bornholm ┼╝yje designem, nierzadko z drugiej r─Öki. W Aakirkeby, tu┼╝ obok Aa Kirke i nad sklepem SPAR znajdziesz Sparloppan – jeden z najwi─Ökszych sklep├│w vintage na Bornholmie, w kt├│rym meble i sztuka spotykaj─ů si─Ö pod jednym dachem z kawiarni─ů. Spotkasz tu zar├│wno mieszka┼äc├│w, jak i turyst├│w poszukuj─ůcych dekoracyjnych pere┼éek do swoich dom├│w. To miejsce zdecydowanie warte odwiedzenia.

Sparloppan
Torvet 1, 1 sal, 3720 Aakirkeby, Dania

B─Öd─ůc w pobli┼╝u zajrzyj r├│wnie┼╝ do Kirkens Korsh├Žr Genbrug – jednego z sieci sklep├│w recyclingowych, z kt├│rego doch├│d przekazywany na cele spo┼éeczne.

Kirkens Korsh├Žr Genbrug
Storegade 13, 3720 Aakirkeby, Dania

Aakirkeby to miejsce, gdzie czas wydaje si─Ö p┼éyn─ů─ç wolniej, a tradycje s─ů piel─Ögnowane z wielk─ů trosk─ů. Odwiedzaj─ůc to miasto, mo┼╝na poczu─ç prawdziwego ducha Bornholmu, odkrywaj─ůc jego histori─Ö, kultur─Ö i niezwyk┼é─ů przyrod─Ö. Aakirkeby to idealny przystanek dla ka┼╝dego, kto pragnie zanurzy─ç si─Ö w spokojniejszej, bardziej refleksyjnej stronie wyspy, ciesz─ůc si─Ö jej niezm─ůcon─ů urod─ů.