Na Bornholmie zachowało się 11 wiatraków holenderskich, 3 koźlaki i 3 młyny wodne. Najstarszy wiatrak wyspy, Bechs Mølle w Svaneke, pochodzi z ok. 1630 roku, w Gudhjem stoi największy wiatrak holenderski w Danii, a w Aarsdale zobaczysz młyn, który pracował jeszcze w XXI wieku. Większość młynów to dziś prywatne domy, ale trzy możesz obejrzeć od środka.
Historia młynów
Od koźlaków do wiatraków holenderskich
Najpierw zboże mieliły na Bornholmie młyny wodne. Koźlaki przywieźli na wyspę prawdopodobnie Lubeczanie w XVI wieku, a ok. 1800 roku stało ich tu ok. 75. To drewniane młyny, w których do wiatru obraca się cały budynek. W XIX wieku zastąpiły je większe wiatraki holenderskie, w których obraca się tylko czapa ze skrzydłami. Na Bornholmie mają one często kamienną podmurówkę i ceglany korpus. Część młynów napędzała też pompy w kamieniołomach, tartaki i maszyny do mielenia cementu. Dziewięć zachowanych młynów jest pod ochroną konserwatorską.
Popularne wiatraki na Bornholmie
Oto młyny, które warto zobaczyć (od środka zwiedzisz Aarsdale Mølle, Gudhjem Mølle i Valsemøllen w Aakirkeby):
Aarsdale Mølle to ośmioboczny wiatrak holenderski z 1877 roku, jeden z ośmiu takich młynów na wyspie. Dolna część, do piętra mielenia, jest z kamienia, wyżej z cegły, a czapę kryje modrzewiowy gont. Młyn ma ok. 20 m wysokości i od budowy należy do tej samej rodziny. Pracował najdłużej ze wszystkich bornholmskich wiatraków – do 2003 roku – i wciąż jest sprawny. Możesz go obejrzeć od środka. Adres: Gaden 44, Aarsdale (3740 Svaneke).
Młyn w Østerlars
Stoi niedaleko słynnego kościoła rotundowego.
Bechs Mølle w Svaneke
Drewniany koźlak z ok. 1630 roku na wzgórzu Møllebakken, drugi najstarszy zachowany koźlak w Danii. Nazwę wziął od rodziny Bech, która prowadziła młyn od 1814 do 1928 roku. Od 1975 roku opiekuje się nim stowarzyszenie Svanekes Venner. W Svaneke stoi też holenderski wiatrak Svanemøllen.
Bakkemøllen w Nexø
Ceglany wiatrak holenderski z 1871 roku, jedyny zachowany na Bornholmie kamienny młyn z przejazdem pod spodem. Skrzydła obracały się do ok. 1970 roku, a od 1984 roku młyn jest domem mieszkalnym – oglądasz go z zewnątrz.
Do środka wejdziesz też w Gudhjem Mølle, symbolu Gudhjem. To największy wiatrak holenderski w Danii – zbudowany w 1893 roku dla rodziny Kullmannów, z rozpiętością skrzydeł ok. 24 m. Ostatni raz mielił z wiatrem w 1959 roku. Trzeci młyn, który możesz zwiedzić, to Valsemøllen w Aakirkeby – zmodernizowany młyn, który wciąż produkuje bornholmską mąkę.
Planujesz wyjazd na Bornholm? Prom ze Świnoujścia do Ystad pływa przez cały rok. Bilet kupisz online w Omio, a z Ystad na wyspę płynie katamaran Bornholmslinjen.
Linki ze strzałką są partnerskie: jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę niewielką prowizję · dlaczego?
Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik
