Lilleborg. 🏰 Ruiny „małego zamku” na Bornholmie

Lilleborg (duń. „mały zamek”) to ruiny twierdzy królewskiej na skale nad częściowo wyschniętym jeziorem Borresø w lesie Almindingen. Nazwa wzięła się prawdopodobnie od sąsiedztwa starszego i znacznie większego grodu Gamleborg – oba miejsca połączysz w jednym spacerze.

Jak dotrzeć do Lilleborg?

Ruiny twierdzy Lilleborg znajdują się w lesie Almindingen w centralnej części Bornholmu, blisko głównej drogi z Rønne do Svaneke. Samochodem dojedziesz na parking przy Lilleborg (Segenvej 48), skąd do ruin schodzi się stromą ścieżką. Rowerem dotrzesz tu leśnymi drogami (zobacz trasy rowerowe na Bornholmie). Przez Almindingen jeżdżą też autobusy nr 1, 3, 1A i 3A (rozkład: bat.dk), ale przy samym Lilleborg nie stają – wysiądź np. na przystanku „Almindingsvej v. Ekkodalsvej” przy Ekkodalen i dojdź do ruin szlakiem Kongens Borge przez Gamleborg. Przystanek „Almindingen v. Lilleborg” obsługują tylko szkolna linia 51 (w dni nauki, rozkład ważny do 25.06.2027) i nocna 1N.

Lilleborg
Segenvej 48, 3720 Aakirkeby, Dania

Historia Lilleborg

Zamek powstał prawdopodobnie w połowie XII w. jako twierdza królewska. Miał zastąpić znacznie większy gród Gamleborg, oddalony o ok. 800 m. Przeprowadzkę łączy się z wydarzeniami z 1149 r.: król Swen III Grathe oddał wtedy Kościołowi trzy z czterech okręgów (duń. herred) Bornholmu – przypadły arcybiskupowi Lund, Eskilowi. Królowi zostały posiadłości w zachodniej części wyspy.

Król chciał więc zachować na wyspie własną, łatwą do obrony siedzibę władzy.

Lilleborg był znacznie mniejszy od późniejszego, arcybiskupiego Hammershus, ale dużo łatwiej było go bronić niż rozległy Gamleborg: skałę ze wszystkich stron otaczały woda i bagna, a jedyne dojście prowadziło od wschodu. Wystarczała więc mniejsza załoga.

Przeczytaj teżGamleborg. 🏰 Twierdza Wikingów na BornholmieGamleborg w Almindingen: największy znany w Danii gród schronienia z epoki wikingów, na skale nad Ekkodalen. Jak dojść z parkingu i co zobaczyć.

Mimo to w 1259 r., w czasie sporu arcybiskupa Jakoba Erlandsena z królem Krzysztofem I, Lilleborg został zdobyty i zniszczony – według duńskich badaczy przez wojska Jaromara II, księcia Rugii, sprzymierzonego z arcybiskupem. Warstwa spalenizny pod murami pochodzi jednak z epoki żelaza – śladów pożaru z 1259 r. archeolodzy nie znaleźli. Monety znalezione na terenie zamku wskazują też, że korzystano z niego jeszcze do lat 70. XIII w.

Podobnie jak w przypadku Hammershus wiele dat z historii zamku to więc tylko szacunki.

Przeczytaj teżZamek Hammershus. 🏰 Największe ruiny zamku w Europie PółnocnejRuiny zamku Hammershus na 74-metrowej skale: bezpłatny wstęp przez cały rok, centrum Brohuset, parking, autobusy 2 i 10, wizyta z psem i spacer przez Hammeren.

Lilleborg w okresie świetności

Zamek stanął na 16-metrowej skale, którą otaczało częściowo sztucznie spiętrzone jezioro Borresø – dziś w dużej części wyschnięte. Do zamku prowadził drewniany most i stroma ścieżka na dziedziniec. Położona z dala od wybrzeża twierdza dawała schronienie przy nagłych atakach, ale nie chroniła wybrzeża.

Wejścia od wschodu strzegła potężna wieża o murach grubości 2,4 m. Owalny dziedziniec otaczał mur obwodowy biegnący krawędzią skały, a od południa i północy dodatkowe mury zaporowe schodziły od niego aż do stóp skały.

Dziedziniec zamku miał ok. 76 m długości i do 41 m szerokości. Gdy twierdza straciła znaczenie, jej kamienie rozebrano na inne budowle.

Lilleborg dziś

Dziś z zamku zostały fragmenty muru obwodowego, dolna część wieży i fundamenty budynków. W latach 2006⁠–⁠2012 ruiny odsłonięto i zabezpieczono. Przy okazji prowadzono wykopaliska, które pokazały, że skałę wykorzystywano na długo przed zamkiem: pod murami są ślady z młodszej epoki kamienia (neolitu) i gruba warstwa spalenizny z wczesnej epoki żelaza (ok. 350⁠–⁠550 n.e.), z której pochodzą prawdopodobnie nadpalone rzymskie denary.

Najłatwiej zobaczyć ruiny na pętli Kongens Borge (ok. 6 km), która łączy Lilleborg z Gamleborg; po drodze zajrzyj do doliny Ekkodalen.

Przeczytaj teżAlmindingen. 🌳 Jeden z największych lasów DaniiNajwiększy las Bornholmu: Ekkodalen, ruiny Lilleborg i Gamleborg, najwyższy punkt wyspy Rytterknægten (162 m) i zagroda z ok. 10 żubrami. Szlaki, parkingi i dojazd autobusem.

Bibliografia:

• Lilleborg – lex.dk (dostęp: 17.10.2026)
• Lilleborg (Little Castle) – bornholm.info (dostęp: 17.10.2026)
• wiedza własna

Linki ze strzałką są partnerskie: jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę niewielką prowizję · dlaczego?

Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik