Wakacje na Bornholmie w praktyce – osobisty przewodnik po wyspie
Prom na Bornholm
Wakacje na Bornholmie w praktyce. Osobisty przewodnik po wyspie.

Ystad: atrakcje, plan zwiedzania i przesiadka w drodze na Bornholm

📍 W skrócie
  • Ystad to portowe miasto w Skanii na południu Szwecji. Ma średniowieczne Stare Miasto z domami szachulcowymi i gotyckimi kościołami.
  • To przesiadka w drodze na Bornholm. Prom ze Świnoujścia płynie średnio ok. 7,5 h, a katamaran Bornholmslinjen do Rønne 80 minut.
  • Na spacer po mieście wystarczy kilka godzin między promami. Na miasto z okolicą zaplanuj weekend.
  • Najpierw zobacz: kościół Mariacki przy Stortorget, klasztor franciszkański z XIII wieku, uliczki z domami szachulcowymi i kamienną łódź Ales Stenar.
  • Płacisz w koronach szwedzkich (SEK), najczęściej kartą.

Ystad to portowe miasto w Skanii, na południowym wybrzeżu Szwecji, z jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych centrów w kraju: zobaczysz tu domy szachulcowe, kościół Mariacki przy rynku Stortorget, klasztor franciszkanów z 1267 roku i miejsca z kryminałów o komisarzu Wallanderze, a ok. 15 km za miastem kamienną łódź Ales Stenar. Centrum leży ok. 500 m od terminalu promowego, więc najważniejsze zabytki obejdziesz pieszo w kilka godzin – także między promem ze Świnoujścia a katamaranem na Bornholm.

link partnerski

Prom Świnoujście – Ystad: godziny rejsów sprawdzisz, a bilet kupisz online w Omio. Z Ystad do Rønne płynie katamaran Bornholmslinjen (ok. 80 minut).

Sprawdź prom Świnoujście – Ystad

Linki ze strzałką są partnerskie: jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę niewielką prowizję · dlaczego?

Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik

Co zobaczyć w Ystad: 10 atrakcji w skrócie

W tabeli są wszystkie miejsca opisane niżej, w kolejności od centrum: odległość od terminalu promowego, orientacyjny czas zwiedzania oraz bilety i godziny (stan na październik 2026 r.).

AtrakcjaOd terminaluIle czasuBilety i godziny
Stare Miasto i rynek Stortorgetok. 500 m1⁠–⁠1,5 hbezpłatnie, przez cały dzień
Kościół Mariackiok. 550 m30 mincodziennie od 10:00; trębacz na wieży wieczorem
Klasztor franciszkanów i muzeum historii miastaok. 600 m1 h50 SEK, do 19 lat bezpłatnie; wt⁠–⁠nd od 12:00
Muzeum sztuki (Ystads konstmuseum)ok. 200 m1 h50 SEK, w piątki wstęp wolny; wt⁠–⁠nd od 12:00
Teatr w Ystadok. 550 m15 min z zewnątrzzwiedzanie wnętrz dla grup po rezerwacji
Ystad Studios Visitor Centerok. 1,2 km1⁠–⁠1,5 h120 SEK, dzieci 5⁠–⁠18 lat 60 SEK, rodzinny 300 SEK
Spacer śladami Kurta Wallanderastart ok. 200 m (S:t Knuts torg)ok. 1 hlatem, terminy na ysvc.se
Plaże Saltsjöbaden i Sandskogenod ok. 1,5 kmpół dniabezpłatnie
Ales Stenar i port w Kåsebergaok. 15 km2⁠–⁠3 h z dojazdemteren otwarty, parking w Kåseberga
Park Narodowy Stenshuvudok. 38 kmpół dniateren otwarty, naturum przy głównym wejściu
Odległości w linii prostej od terminalu Bornholmslinjen przy Hamntorget. Ceny i godziny: ystad.se, svenskakyrkan.se, ysvc.se (10.2026).

Najwięcej zobaczysz od wtorku do niedzieli: w poniedziałki muzeum w klasztorze i muzeum sztuki są zamknięte. Gotowy plan zwiedzania znajdziesz w sekcji Ystad w jeden dzień.

Ile czasu masz w Ystad między promami

Na Bornholm przez Ystad płyniesz w dwóch etapach: promem POLSCA Baltic Ferries ze Świnoujścia do Ystad, a potem katamaranem Bornholmslinjen do Rønne, który kursuje do 4 razy dziennie w każdą stronę, a w szczycie sezonu do 8 razy. Obie trasy kursują przez cały rok. Porównanie z promem z Sassnitz i lotem przez Kopenhagę znajdziesz w poradniku Prom na Bornholm z Polski.

Prom na Bornholm z Polski. Jak dostać się na wyspę promem lub samolotem?Przeczytaj teżProm na Bornholm z Polski. ⛴️ Jak dostać się na wyspę promem lub samolotem?Jak dostać się na Bornholm z Polski: prom ze Świnoujścia przez Ystad, prom z Sassnitz, samolot przez Kopenhagę. Czas podróży, ceny i porównanie tras.

Ile czasu zostaje Ci w Ystad, zależy przede wszystkim od tego, którym promem przypływasz ze Świnoujścia:

Jak płynieszJesteś w YstadCo zdążysz zobaczyć
Nocnym promem ze Świnoujściaok. 6:30Rano spacer po Starym Mieście i porcie. Kościół Mariacki otwiera się o 10:00, a muzea w klasztorze i sztuki o 12:00, więc jeśli chcesz je zobaczyć, wybierz katamaran po południu.
Dziennym promem ze Świnoujściaok. 17:15⁠–⁠20:50Wieczorny spacer po centrum i trębacz na wieży kościoła Mariackiego (od 21:15, latem od 20:15). Na Bornholm najwygodniej popłynąć rano, po noclegu w Ystad.
W drodze powrotnej z Bornholmuprom do Świnoujścia: dzienny ok. 13:00, wieczorne ok. 21:15⁠–⁠23:50Przy wieczornym promie masz w Ystad całe popołudnie – wystarczy na muzea albo wypad do Ales Stenar.
Godziny promów POLSCA według rozkładu jesiennego 2026 (unityline.pl, polferries.com). Od listopada statki na nocnych kursach się zmieniają, a przewoźnicy podają różne rozkłady, więc godziny zimowe sprawdź przy rezerwacji. Godziny katamaranów Ystad – Rønne sprawdzisz w rozkładzie Bornholmslinjen.

Przy rezerwacji katamaranu zostaw zapas czasu na zejście z promu i odprawę.

Kiedy jechałam na Bornholm autem przez Świnoujście i Ystad, nocowałam w Ystad – w 2021 r. w czerwonym domu na peryferiach miasta. Zimą 2022/23 wracaliśmy z Bornholmu tą samą trasą – na przesiadkę mieliśmy kilka godzin i spędziliśmy je z psami na spacerze po plaży. Bilet na prom Świnoujście – Ystad kupisz online w Omio.

link partnerski

Nocleg w Ystad: hotele i apartamenty na noc przed promem albo po nim. Wyszukiwarka pokazuje aktualne ceny z Booking.com.

Prom ze Świnoujścia do Ystad: czas rejsu i ceny

Do Ystad płyniesz ze Świnoujścia promami POLSCA Baltic Ferries. Pod tą marką od 30 marca 2026 r. bilety sprzedają wspólnie Polferries i Unity Line. Rejs trwa od ok. 6 do 8,5 godziny, zależnie od statku; nocny prom płynie ok. 7 h i przypływa do Ystad rano (jesienią 2026 r. ok. 6:00⁠–⁠7:30, zależnie od statku). Na pokładzie są kabiny, restauracje i sklepy. Uwaga: prom Jantar Unity nie zabiera pieszych.

Ceny za prom ze Świnoujścia do Ystad

Przykładowe ceny w ofercie POLSCA „jesień” (Świnoujście – Ystad, rejsy od 23.08.2026 do 31.01.2027, bilety w tej ofercie kupisz do 10.12.2026): 1 osoba z samochodem w jedną stronę 300, 400 albo 500 zł, w obie strony 500, 660 albo 800 zł (sezon niski, średni, wysoki). Pieszy w jedną stronę: 85, 115 albo 130 zł. Źródło: unityline.pl, stan na 17.10.2026. Aktualne ceny sprawdzisz w wyszukiwarce przewoźnika.

Przesiadka w Ystad: z promu ze Świnoujścia na katamaran do Rønne

Przesiadka w praktyce

AutemNa katamarany Bornholmslinjen wjeżdżasz od ulicy Bornholmsgatan, tak samo jak rowerzyści. Odprawa kończy się 10 minut przed odpłynięciem.
PieszoTerminal Bornholmslinjen dla pieszych jest przy Hamntorget 2. Tu też odprawa kończy się 10 minut przed rejsem.
Z promu POLSCA bez autaOd 7 lipca 2026 r. piesi pasażerowie Polferries i Unity Line odprawiają się w Ystad w kasach Polferries. Pamiętaj, że Jantar Unity nie zabiera pieszych.
BiletW taryfie Lowprice przeprawa Ystad⁠–⁠Rønne kosztuje od 99 DKK za auto do 1,95 m wysokości z maks. 5 osobami. Dzieci do 11 lat płyną bezpłatnie z płacącym dorosłym (maks. 2 na dorosłego), ale trzeba je wpisać do rezerwacji.
ParkingPłatny parking długoterminowy jest przy Spanienfararegatan, obok terminalu, a krótkoterminowy na Hamntorget.
Dokumenty i piesNa trasie przez Szwecję miej przy sobie paszport lub dowód osobisty, także dla dzieci. Wwóz psa trzeba zgłosić szwedzkiemu urzędowi celnemu (Tullverket); szczegóły znajdziesz w poradniku Bornholm z psem.

Katamaran płynie do Rønne 80 minut. Jeśli zamiast na Bornholm jedziesz dalej do Danii, regionalny pociąg Pågatåg dowiezie Cię z Ystad do Malmö w ok. 50 minut, a stamtąd pojedziesz do Kopenhagi.

Ystad – informacje praktyczne

Waluta w Szwecji

Dobrze wiedzieć: Walutą w Ystad, jak w całej Szwecji, jest korona szwedzka (SEK). Prawie wszędzie zapłacisz kartą, a niektóre miejsca, np. muzeum w klasztorze, w ogóle nie przyjmują gotówki.

Gdzie leży Ystad i ile ma mieszkańców

Ystad leży w Skanii, na południowym wybrzeżu Szwecji, ok. 55 km w linii prostej na wschód od Malmö. Miasto zajmuje ok. 12,47 km² i ma ok. 21 tys. mieszkańców (2023), a cała gmina Ystad ok. 32 tys. (2026). To jedno z najważniejszych miast portowych na południu kraju: stąd odpływają promy do Świnoujścia i katamarany na Bornholm.

Ystad jest miastem partnerskim Świnoujścia: porozumienie o współpracy oba miasta podpisały 25 stycznia 1990 r., a umowę 1 maja 2004 r.

Ystad – atrakcje: co zobaczyć w mieście i okolicy

Poniżej opisuję 10 miejsc w kolejności od centrum. Pięć pierwszych obejdziesz pieszo w promieniu ok. 600 m od terminalu promowego, Ystad Studios i plaże leżą 1⁠–⁠3 km dalej, a do Ales Stenar i parku narodowego Stenshuvud trzeba dojechać.

1. Stare Miasto i rynek Stortorget

Stare miasto Ystad to jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Szwecji. Wokół kościoła Mariackiego przetrwał układ ulic ze średniowiecza i XVI wieku: wąskie, brukowane uliczki i kolorowe domy szachulcowe.

Historia i architektura starówki

W średniowieczu Ystad było ważnym portem i ośrodkiem handlowym, a miasto rozwinęło się w XIII wieku. Wiele domów na starym mieście pochodzi z XV i XVI wieku. Stoją tu też dawny ratusz i zabytkowe kościoły.

Co zobaczyć na starym mieście

Wiele domów na starówce zachowało oryginalne detale. Jednym z najstarszych jest Pilgrändshuset przy uliczce Pilgränd, odchodzącej od Stora Östergatan: dwa połączone budynki kupieckie, mieszkalny i magazyn, z ok. 1500 roku, z wysuniętym piętrem. Najważniejsze zabytki starego miasta to:

Kościół Św. Piotra

Kościół dawnego klasztoru franciszkanów z XIII wieku, na skraju starego miasta.

Kościół Mariacki

Gotycki kościół przy rynku Stortorget – z jego wieży co noc gra trębacz.

Domy szachulcowe

Kolorowe budynki z drewnianym szkieletem, które nadają staremu miastu charakter.

Na starym mieście są też kawiarnie, restauracje i sklepy z rękodziełem, wiele z nich w zabytkowych budynkach. Odbywają się tu festiwale i jarmarki.

1: Stare Miasto w Ystad, 2: Domy szachulcowe w Ystad. Fot. Ewelina Podrez-Siama

2. Kościół Mariacki i trębacz na wieży

Kościół Mariacki (S:ta Maria kyrka) przy rynku Stortorget to najstarszy kościół w Ystad i jeden z najstarszych ceglanych kościołów w Skanii, z XIII wieku. Jest poświęcony Marii Pannie, patronce kupców, co pasowało do średniowiecznego Ystad, jednego z najważniejszych miast handlowych regionu.

Historia kościoła

Po reformacji, gdy Skania należała jeszcze do Danii, kościół stał się luterański. W dzisiejszej bryle widać trzy style architektoniczne, bo świątynię wiele razy rozbudowywano i odbudowywano, m.in. po burzy w 1648 roku.

Architektura kościoła Mariackiego

Kościół Mariacki jest gotycki, z czerwonej cegły, i góruje nad okoliczną zabudową. Ma wysoką nawę główną ze sklepieniami i duże ostrołukowe okna, więc w środku jest jasno.

We wnętrzu zwróć uwagę na barokową ambonę z 1626 roku, jedną z najcenniejszych w Skanii, z monogramem duńskiego króla Chrystiana IV na baldachimie. Naprzeciwko wisi krucyfiks z XVI wieku: figura Chrystusa ma włosy i brodę z prawdziwych ludzkich włosów. Ołtarz główny w stylu barokowym wykonał w latach 1718⁠–⁠1733 Johan Jerling, a w kaplicy chrzcielnej wiszą gotycka szafa ołtarzowa z XV wieku i żelazny świecznik z XIV wieku. W 2026 roku kościół dostał nowe organy chórowe.

Wieża i zegar Kościoła Mariackiego

Trębacz na wieży

Wieża kościoła widoczna jest z wielu miejsc w Ystad. Co noc, przez cały rok, czuwa na niej trębacz (szw. tornväktaren). Co kwadrans dmie w miedziany róg na cztery strony świata, na znak, że w mieście jest spokojnie i nigdzie się nie pali. Od września do maja gra od 21:15 do północy, a w czerwcu, lipcu i sierpniu od 20:15. Strażnik czuwa na wieży od 1748 roku, a dziś jest symbolem miasta. W wieży jest też carillon z 36 dzwonami.

Nabożeństwa i koncerty

W kościele odbywają się nabożeństwa, koncerty muzyki sakralnej i inne wydarzenia kulturalne. Na koncerty organowe przyjeżdżają słuchacze z całej Szwecji i z zagranicy.

Kościół Mariacki (S:ta Maria kyrka)

AdresStortorget 1, rynek w centrum Ystad
Godziny1.09⁠–⁠4.06 codziennie 10:00⁠–⁠16:00; 5.06⁠–⁠31.08 codziennie 10:00⁠–⁠18:00
Dostępnośćwejście z rampą i elektrycznie otwieranymi drzwiami po północnej stronie kościoła
👣 Posadzka z płytami nagrobnymi jest miejscami nierówna.
Dane sprawdzone 10.2026: svenskakyrkan.se (parafia Ystad)

3. Klasztor franciszkanów i kościół św. Piotra

Klasztor franciszkanów z kościołem św. Piotra (szw. Klostret i Ystad, S:t Petri kyrka lub Klosterkyrkan) to jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych klasztorów w Szwecji. Założyli go w 1267 roku rycerz Holmger i jego żona Katarina, a w tym samym roku zaczęto budować kościół. Mieszkało tu zwykle 15⁠–⁠25 braci, którzy utrzymywali się m.in. z handlu śledziami.

Architektura klasztoru i kościoła św. Piotra

Klasztor i kościół św. Piotra są gotyckie, z czerwonej cegły. Kościół rozbudowywano przez dwa stulecia: w XIV wieku dobudowano prezbiterium, ok. 1430 roku nawę boczną, a pod koniec XV wieku dzwonnicę. Z czterech skrzydeł klasztoru przetrwało wschodnie, z krużgankiem, zakrystią i kapitularzem. Skrzydła zachodnie i północne, w którym był refektarz, rozebrano prawdopodobnie w XVII wieku.

Historia klasztoru

Ystad należało wtedy do Danii. W 1532 roku duński król Fryderyk I pozwolił burmistrzowi i radzie miasta przejąć klasztor, a zakonników siłą wypędzono. Kościół stał się parafialnym, a we wschodnim skrzydle do 1777 roku działał szpital (przytułek). Potem urządzono tu królewską gorzelnię, a od 1791 roku magazyn zboża. Miasto dwa razy chciało rozebrać zaniedbany budynek, ale w latach 1909⁠–⁠1912 go odnowiono.

Klasztor dziś: muzeum i ogrody

Od 1912 roku w klasztorze działa muzeum, dziś jako muzeum historii Ystad (Ystads stadshistoriska museum). Do 22 listopada 2026 r. trwa w nim wystawa o trębaczu z wieży kościoła Mariackiego. Kościół ponownie poświęcono w 1967 roku, 700 lat po założeniu klasztoru. Wokół są ogrody inspirowane średniowiecznymi, otwarte dla zwiedzających przez cały czas: zielnik ze 100 gatunkami roślin, ogród warzywny, sad i różanka z 91 odmianami róż.

Klasztor i kościół św. Piotra (Klostret i Ystad)

AdresS:t Petri kyrkoplan, ok. 10 min pieszo od dworca
Godzinywt⁠–⁠pt 12:00⁠–⁠17:00, sob⁠–⁠nd 12:00⁠–⁠16:00
Bilety50 SEK, do 19 lat bezpłatnie; od września do marca w piątki wstęp wolny; bilet łączony z Konstmuseum 80 SEK
Dostępnośćparking dla osób z niepełnosprawnością przy Hospitalgatan 4, obok klasztoru
💳 Muzeum nie przyjmuje gotówki, a kościół bywa zamknięty podczas ślubów i innych uroczystości.

4. Muzeum sztuki (Ystads konstmuseum)

Muzeum Sztuki w Ystad (Ystads konstmuseum) założono w 1936 roku z inicjatywy miejscowego towarzystwa sztuki. Ma kilka tysięcy prac, głównie artystów związanych ze Skanią, a w mniejszym stopniu z Danią, od końca XIX wieku do dziś. Ma też dużą kolekcję książek artystycznych (artists’ books) od lat 40. XX wieku.

Kolekcja i wystawy

W zbiorach Konstmuseum są malarstwo, rzeźba, grafika, fotografia i sztuka użytkowa.

Architektura i przestrzeń Muzeum Sztuki

Muzeum mieści się w funkcjonalistycznym budynku z jasnymi, przestronnymi salami. Ma też salę projekcyjną, w której pokazuje filmy artystyczne i prowadzi warsztaty.

Działalność edukacyjna Ystad Konstmuseum

Wystawy czasowe współczesnych artystów są na trzecim piętrze, a na parterze sklep i kawiarnia. Co tydzień muzeum oprowadza po jednej z wystaw, organizuje też rozmowy z artystami, wykłady i koncerty.

Ystads konstmuseum

AdresS:t Knuts torg, centrum Ystad
Godzinywt⁠–⁠pt 12:00⁠–⁠17:00, sob⁠–⁠nd 12:00⁠–⁠16:00
Bilety50 SEK, do 19 lat bezpłatnie, w piątki wstęp wolny; bilet łączony z Klostret 80 SEK
Dane sprawdzone 10.2026: ystad.se (Ystads konstmuseum)

5. Teatr w Ystad

Teatr w Ystad (Ystads Teater) otwarto 12 lutego 1894 roku, po tym jak poprzedni budynek spłonął. To jeden z najstarszych teatrów w Szwecji: co roku odbywa się tu ok. 200 wydarzeń, które ogląda ok. 45 tys. widzów.

Architektura i wnętrze Teatru w Ystad

Teatr w Ystad zaprojektował architekt miejski Peter Boisen. Budynek z czerwonej cegły z tynkowymi zdobieniami, kolumnami i balustradami reprezentuje styl neoklasycystyczny – głównym wzorem był teatr w Lipsku, a styl i układ wnętrza przypominają Operę Królewską w Sztokholmie. Stoi przy Sjömansgatan, między starym miastem a portem.

Wnętrze w czerwieni, bieli i złocie oraz dekoracje sceniczne zaprojektował Carl Ludwig Grabow, najsłynniejszy dekorator teatralny swoich czasów. Sala w kształcie podkowy, z lożami i dużym żyrandolem, ma 398 miejsc. Podczas gruntownej restauracji, zakończonej na 100-lecie teatru w 1994 r., przywrócono jej XIX-wieczny wygląd. Zachowały się oryginalne dekoracje i drewniana maszyneria sceniczna, wciąż używana podczas przedstawień.

Dzisiejsza działalność teatru

W Teatrze w Ystad grane są klasyczne i współczesne sztuki oraz opery, odbywają się też koncerty, recitale i festiwale. Występują tu również lokalni artyści.

Latem teatr jest jedną z głównych scen festiwalu Ystad Sweden Jazz Festival, na który przyjeżdżają muzycy jazzowi z całego świata.

Teatr oprowadza grupy do 50 osób, także za kulisy; zwiedzanie można połączyć z kawą lub lunchem w teatralnej kawiarni. Rezerwacja przez stronę teatru na ystad.se.

6. Ystad Studios Visitor Center: muzeum filmowe i Wallander

Ystad Studios Visitor Center (Elis Nilssons väg 14) to centrum filmowe przy studiu Ystad Studios. Wejdziesz tu do prawdziwych dekoracji z filmów o Wallanderze: komisariatu z pierwszej ekranizacji, biura z wersji brytyjskiej i salonu komisarza. Możesz przymierzyć jego marynarkę i przejrzeć scenariusze. Są też studio green screen, pracownia animacji poklatkowej i escape room. Bilet kosztuje 120 SEK, dzieci 5⁠–⁠18 lat płacą 60 SEK, a w poniedziałki („Happy Monday”) 100 i 40 SEK. Bilet rodzinny (2 dorosłych i do 3 dzieci) kosztuje 300 SEK.

Historia i znaczenie Ystad Studios

Studio filmowe w Ystad działa od 2004 roku i od tego czasu kręci się tu kolejne filmy o Wallanderze. W profesjonalnym studiu Ystad Studios (3000 m²) powstawały też m.in. sceny serialu „Most nad Sundem”. Latem i jesienią 2025 r. w Ystad kręcono nowe filmy z Gustafem Skarsgårdem jako Wallanderem. Pierwszy z nich, „Steget efter”, ma mieć premierę wiosną 2027 r. w serwisie TV4 Play Plus.

Co można zobaczyć w muzeum?

Interaktywne wystawy w Ystad Studios Visitor Center pokazują, jak powstaje film: od scenariusza i reżyserii, przez scenografię, kostiumy i charakteryzację, po montaż i efekty specjalne. Zobaczysz też oryginalne rekwizyty i kostiumy ze znanych produkcji oraz plany filmowe, na których kręcono niektóre sceny.

Fanów kryminałów najbardziej przyciąga część o inspektorze Wallanderze. Centrum organizuje też spacery po miejscach, w których kręcono sceny tych filmów – opisuję je w punkcie 7. Spacer śladami Kurta Wallandera.

Warsztaty edukacyjne w Ystad Studios

Centrum prowadzi też warsztaty filmowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych: z reżyserii, pisania scenariuszy, animacji i pracy z kamerą. Współpracuje przy tym z lokalnymi szkołami i instytucjami kultury.

Nie tylko Ystad Studios: Ystad dla fanów kina

Moja rada: Fanom kina polecam też klimatyczne kina w Ystad: Biografteatern Scala (Kino Scala), 12. najstarsze kino w Szwecji, i nowsze Cinema 3, w którym oglądaliśmy przedpremierowo „Diunę”. W Szwecji filmy zwykle wyświetla się w oryginalnej wersji językowej ze szwedzkimi napisami, więc jeśli dobrze znasz angielski, seans w małym, starym kinie może być wyjątkowym przeżyciem.

1: Kino w Ystad, 2: Pokaz Diuny w Ystad. Fot. Ewelina Podrez-Siama

7. Spacer śladami Kurta Wallandera

Wallander on Tour to ok. godzinny spacer z przewodnikiem z Ystad Studios Visitor Center po miejscach z książek Henninga Mankella i filmów o komisarzu Kurcie Wallanderze. Latem odbywa się po szwedzku i po angielsku, a zaczyna się przed informacją turystyczną przy Sankt Knuts torg. Terminy i bilety znajdziesz na ysvc.se.

O Kurcie Wallanderze

Kurt Wallander, bohater 12 książek Henninga Mankella (1991⁠–⁠2013), to jeden z najsłynniejszych detektywów literatury kryminalnej. Książki przetłumaczono na ok. 40 języków i przeczytało je ponad 40 mln osób. Akcja rozgrywa się głównie w Ystad i okolicach, a Mankell opisywał prawdziwe miejsca w mieście.

Powstały 32 szwedzkie i 12 brytyjskich ekranizacji, w dużej mierze kręconych w prawdziwych miejscach w Ystad i okolicy. Pierwszy film wszedł na ekrany w 1995 roku (z Rolfem Lassgårdem), a w większości szwedzkich filmów Wallandera zagrał Krister Henriksson.

Trasa wycieczki śladami Kurta Wallandera

Na trasie spaceru są miejsca z książek i filmów o Wallanderze, m.in.:

  • Komisariat policji: to tutaj Kurt Wallander pracował i prowadził śledztwa. Dekoracje komisariatu z pierwszej ekranizacji zobaczysz w Ystad Studios Visitor Center.
  • Mariagatan: ulica, przy której mieszkał Wallander. Jego salon z filmów zobaczysz w Ystad Studios Visitor Center.
  • Hotell Continental du Sud: w restauracji tego hotelu bywał Wallander. Dziś możesz tu zjeść tak jak on.
  • Kawiarnie i restauracje: Wallander często bywał w miejscowych lokalach, np. w Fridolfs Konditori, gdzie zamawiał ulubioną kawę i ciasto. Do tych miejsc możesz zajrzeć i Ty.

Wallander w Ystad Studios

Najwięcej z filmowego świata Wallandera zobaczysz w Ystad Studios Visitor Center, które opisuję wyżej.

8. Plaże w Ystad: Saltsjöbaden, Sandskogen i Sandhammaren

Ystad ma piaszczyste plaże w samym mieście i w okolicy – od Sandskogen tuż za centrum po Sandhammaren za Kåseberga.

Sandskogen

Ystads Sandskog to rezerwat przyrody zaczynający się tuż na wschód od centrum: prawie 4 km piaszczystej plaży i las sosnowy, który posadzono w XIX wieku, żeby zatrzymać wędrujące wydmy. Latem to najpopularniejsza plaża w mieście. Przez rezerwat biegną szlak pieszy Skåneleden i trasa rowerowa Sydkustleden, a wzdłuż drogi nr 9 są parkingi i przystanki autobusowe.

Plaża ma drobny piasek i łagodnie opadający brzeg. Według przepisów porządkowych gminy Ystad (§ 19 z mapą „Hundförbud 1/6⁠–⁠30/9”) od 1 czerwca do 30 września na plażę Sandskogen nie wolno wprowadzać psów, a w rezerwacie Ystads Sandskog pies przez cały rok musi być na smyczy (przepisy rezerwatu). Jazda konna po plaży jest zakazana od 1 kwietnia do 30 września. Strona rezerwatu w Länsstyrelsen Skåne podaje zakaz dla psów już od 1 kwietnia – przed spacerem sprawdź tablice na miejscu.

Przy plaży są kawiarnie, toalety, place zabaw i ścieżki rowerowe.

Saltsjöbaden

Saltsjöbaden to plaża przy hotelu Ystad Saltsjöbad, który działa od 1897 roku i ma restauracje, spa oraz baseny. Plaża ma szeroki pas drobnego piasku.

Sandhammaren

Sandhammaren w gminie Ystad, za Kåseberga, to plaża z wysokimi wydmami, które wciąż rosną, bo prądy morskie nanoszą tu piasek. Stoi tu latarnia morska z 1862 roku. Przy brzegu są silne prądy i ruchome mielizny, a w wakacje i weekendy parking bywa pełny, więc lepiej przyjechać rowerem albo autobusem.

Sporty wodne i szlaki nad morzem

Poza plażowaniem i kąpielą możesz w okolicach Ystad uprawiać windsurfing i kitesurfing albo łowić ryby. W Sandskogen i Saltsjöbad są wypożyczalnie sprzętu wodnego.

Wzdłuż wybrzeża biegną szlaki piesze i rowerowe, a nad morzem zobaczysz wiele gatunków ptaków.

1: Plaże w Ystad, 2: Plaże w Ystad, 3: Plaże w Ystad, 4: Plaże w Ystad. Fot. Ewelina Podrez-Siama

Uwaga: silne prądy przy brzegu

Na plażach wokół Ystad pamiętaj, że w czasie wietrznej pogody i po niej przy brzegu tworzą się silne prądy podwodne. Wtedy pływaj blisko brzegu albo zrezygnuj z kąpieli.

9. Ales Stenar i port w Kåseberga

Ales Stenar to największa w Szwecji kamienna łódź (szw. skeppssättning), ustawiona na klifie nad wsią rybacką Kåseberga. Bywa nazywana „szwedzkim Stonehenge”, bo do dziś nie wiadomo na pewno, czemu służyła.

Historia Ales Stenar

Ales Stenar (zwane też Kåsebergaskeppet) ustawiono prawdopodobnie 1000⁠–⁠1500 lat temu. Znaleziony tu węgiel drzewny pokazuje, że ludzie korzystali z tego miejsca w VI i VII wieku.

Łódź tworzy 59 dużych głazów. Ma ok. 67 m długości i 19 m szerokości. Mogła być monumentalnym grobowcem, miejscem kultu słońca albo miejscem spotkań plemiennych.

Według lokalnej tradycji i części teorii Ales Stenar mogło też służyć do obserwacji astronomicznych: ustawienie kamieni wydaje się zgodne z cyklem słońca, więc pomagało śledzić pory roku.

Archeologia i badania nad Ales Stenar

Podczas wykopalisk znaleziono tu ceramikę, węgiel drzewny i inne ślady z różnych okresów prehistorycznych.

Klif i szlak przy Ales Stenar

Kamienie stoją na klifie nad Bałtykiem, więc oprócz zabytku masz stąd szeroki widok na morze.

Do Ales Stenar prowadzi oznakowana ścieżka z Kåseberga, a wzdłuż krawędzi klifu biegnie szlak Skåneleden SL4 Österlen. Na początku kwietnia z klifu można obserwować przeloty tysięcy edredonów, a wiosną zbocza żółkną od pierwiosnków.

Schodząc z Ales Stenar, zajrzyj do portu rybackiego w Kåseberga: możesz tu spróbować ryb i kupić pamiątki ze Skanii.

Ales Stenar

Położeniena klifie nad wsią rybacką Kåseberga, na wybrzeżu Skanii
Parkingw Kåseberga, z toaletą i przystankiem autobusowym
🐄 Kamienie stoją na pastwisku: nie podchodź do zwierząt i do stromej krawędzi klifu.
Dane sprawdzone 10.2026: Länsstyrelsen Skåne; położenie na podstawie wpisu

Moje zdjęcia z Ales Stenar i Kåseberga

1: Ales Stenar i Kåseberga, 2: Ales Stenar, 3: Ales Stenar i Kåseberga, 4: Ales Stenar, 5: Ales Stenar, 6: Ales Stenar i Kåseberga. Fot. Ewelina Podrez-Siama

10. Park Narodowy Stenshuvud

Park Narodowy Stenshuvud leży na południowo-wschodnim wybrzeżu Szwecji, w regionie Skåne. Na ok. 400 hektarach są lasy, plaże, wrzosowiska i wzgórze Stenshuvud, od którego park wziął nazwę. To dobre miejsce na spacer i obserwowanie przyrody.

Krajobraz i przyroda

Park Narodowy Stenshuvud założono w 1986 roku. Najbardziej charakterystycznym elementem parku jest wzgórze Stenshuvud z trzema wierzchołkami; najwyższy, północny, ma 97 m n.p.m. Rozciąga się z niego widok na zatokę Hanöbukten, a przy dobrej widoczności zobaczysz na horyzoncie Bornholm.

Wzgórze porastają lasy mieszane, głównie dęby, buki i brzozy, a w runie kwitnie wiele roślin, np. zawilce i przebiśniegi.

W parku są też rozległe wrzosowiska, a od strony morza park graniczy z plażami, po których możesz spacerować.

Fauna i flora

W lasach parku żyją jelenie, dziki i lisy, a z ptaków m.in. dzięcioły, myszołowy i sowy. Wiosną zatrzymują się tu ptaki wędrowne, więc to dobry czas na obserwacje.

Poza lasami liściastymi rosną tu rzadkie gatunki, np. storczyki, a wilgotne części lasu porastają mchy i paprocie. Na wrzosowiskach spotkasz wrzosiec i borówki.

Szlaki turystyczne i atrakcje

W parku jest kilka dobrze oznakowanych szlaków o różnej długości i trudności, więc wybierzesz trasę i dla rodziny z dziećmi, i na dłuższą wędrówkę. Najpopularniejszy prowadzi na szczyt wzgórza Stenshuvud.

Przy głównym wejściu, w środku parku, działa naturum Stenshuvud, czyli centrum dla odwiedzających z wystawą o parku i personelem, który odpowie na pytania. Park organizuje też wycieczki z przewodnikiem.

Park Narodowy Stenshuvud

PołożenieÖsterlen, tuż na południe od Kivik, ok. 18 km od Simrishamn
Dojazdautobus Skåneexpressen 3 (Simrishamn⁠–⁠Kristianstad) do przystanku Mellby skola, dalej ok. 3 km pieszo; autem drogowskazy z drogi nr 9 do głównego wejścia
🐄 Od połowy maja do połowy listopada na części parku pasie się bydło.

Ystad w jeden dzień – plan na dzień między promami

Centrum Ystad obejdziesz pieszo, więc jeden dzień wystarczy na najważniejsze miejsca. Ułóż go pod muzea – otwierają się dopiero w południe.

🗺️ Plan dnia
  1. Od 10:00

    Kościół Mariacki przy Stortorget (otwarty codziennie od 10:00) i spacer po starym mieście, m.in. do Pilgrändshuset przy Pilgränd.

  2. Od 12:00

    Klasztor franciszkanów z muzeum historii miasta i ogrodami, potem muzeum sztuki przy Sankt Knuts torg. Bilet łączony do obu muzeów kosztuje 80 SEK, a osoby do 19 lat wchodzą bezpłatnie.

  3. Po południu

    Ales Stenar nad wsią Kåseberga albo plaża w rezerwacie Ystads Sandskog na wschód od centrum. Fani Wallandera mogą zamiast tego pojechać do Ystad Studios Visitor Center.

  4. Wieczorem

    Od 21:15 (w czerwcu, lipcu i sierpniu od 20:15) posłuchaj trębacza, który co kwadrans dmie w róg z wieży kościoła Mariackiego.

Jeśli płyniesz dalej, sprawdź, co zobaczyć na Bornholmie, zanim zejdziesz z promu w Rønne.

link partnerski

Tu nocuję na Bornholmie: od lat wracam do Pyttegården w Gudhjem, także zimą i z psami. Rezerwuję przez Booking.com.

Sprawdź Pyttegården

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *