Bornholm to prawdziwy raj dla miłośników stand up paddle. SUP (stand up paddleboarding) cieszy się tu rosnącą popularnością, a dzięki spokojnym wodom przybrzeżnym i licznym zatoczkom jest idealnym sposobem na relaks na wodzie. Niezależnie od poziomu zaawansowania, na Bornholmie znajdziesz mnóstwo malowniczych tras i miejsc do pływania na desce z wiosłem. Cieszy mnie to ogromnie, zwłaszcza, że sama złapałam zajawkę na SUPa.
Dużym atutem mojej ukochanej wyspy jest jej różnorodność. W promieniu zaledwie kilkudziesięciu minut jazdy można dotrzeć do zupełnie odmiennych akwenów. Co więcej, jeśli na jednej stronie wyspy wieje silny wiatr, wystarczy przenieść się na przeciwną stronę, by znaleźć osłonięte, spokojniejsze wody.
Poniżej przedstawiam Ci efekt mojego researchu: najlepsze lokalizacje do SUP na Bornholmie, zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych. Znajdziesz tu także praktyczne informacje o warunkach, poziomach trudności, wypożyczalniach i kwestiach bezpieczeństwa.
Miejsca przyjazne dla początkujących
Początkujący SUPowcy powinni szukać miejsc osłoniętych od silnego wiatru, z płytką, spokojną wodą i łatwym dostępem do brzegu. W praktyce większość południowego oraz znaczna część wschodniego wybrzeża Bornholmu spełnia te warunki. To tam rozciągają się szerokie, piaszczyste plaże i zatoki, gdzie dno opada łagodnie, a woda przy brzegu jest na tyle płytka, że można sięgać stopami dna.
Oto kilka polecanych miejsc idealnych na pierwsze kroki z SUP:
- Plaża Balka jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej przyjaznych lokalizacji dla początkujących SUP na Bornholmie. Długa, osłonięta zatoka o piaszczystym dnie zapewnia płytkie i spokojne wody, co czyni ją idealnym miejscem dla osób uczących się utrzymania równowagi na desce. Balka leży na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy i osłonięta jest od dominujących wiatrów zachodnich – dzięki temu warunki na wodzie są tu zazwyczaj stabilne i bezpieczne[5]. W sezonie letnim nad bezpieczeństwem czuwają ratownicy, a na miejscu działa szkółka wodna oferująca wypożyczalnię sprzętu – od wind- i kitesurfingu po kajaki i oczywiście deski SUP To urokliwe, szerokie kąpielisko z drobnym piaskiem, przy którym znajdziemy zaplecze gastronomiczne i sanitariaty w pobliskiej miejscowości Snogebæk. Balka uchodzi za raj dla początkujących, a nawet rodzin z dziećmi, które chcą spróbować swoich sił w SUP.
Przeczytaj także: Plaże Bornholm. ⛱️ TOP15 najpiękniejszych plaż na wyspie
- Sandvig – na przeciwległym, północnym krańcu Bornholmu, w miejscowości Sandvig, znajduje się niewielka piaszczysta plaża przy porcie. Tworzy ona naturalną zatoczkę, w której Bałtyk bywa zaskakująco spokojny.
Miejsce to upodobali sobie amatorzy SUPa – w zacisznej zatoczce Sandvig często można zobaczyć początkujących SUPowców, ćwiczących wiosłowanie na stojąco.
Przy sprzyjającej pogodzie (bez silnego wiatru północnego) fale są tu niewielkie, co pozwala na bezstresową naukę.
Dodatkowym atutem jest piękna sceneria – plaża otoczona jest niskimi skałkami i tradycyjną zabudową nadmorską, dzięki czemu sesja SUP w Sandvig to czysta przyjemność w klimatycznym otoczeniu.
Przeczytaj również: Allinge-Sandvig: perełka północnego Bornholmu - Hasle (port) – miasteczko Hasle na zachodnim wybrzeżu oferuje bezpieczne warunki w obrębie portu. Hasle Havn posiada basen osłonięty falochronami, gdzie woda jest zazwyczaj płaska niezależnie od kierunku wiatru.
Początkującym poleca się właśnie pływanie wewnątrz portowych pirsów i kanału – dostęp do wody ułatwia tam pływający pomost kajakowy, dzięki czemu wejście na deskę jest proste nawet dla nowicjuszy. Tu można skupić się na nauce balansowania i wiosłowania, bez większych obaw o prądy czy wysokie fale.
Co ważne, w Hasle działa centrum Paddle Bornholm, gdzie wypożyczysz deskę SUP i uzyskasz niezbędne wskazówki. Po opanowaniu podstaw na spokojnych wodach portu, śmialsi SUPowcy mogą spróbować wypłynąć na otwarte morze wzdłuż wybrzeża – najlepiej przy łagodnej pogodzie. Samo Hasle jest uroczym miasteczkiem, więc po treningu warto odpocząć w lokalnej kawiarni przy nadbrzeżu.
Przeczytaj również: Hasle: skarb zachodniego Bornholmu
Inne plaże południa takie jak Dueodde czy Boderne również nadają się do rekreacyjnego SUP przy dobrej pogodzie. Dueodde słynie z rozległych, płytkich wód i bajecznie białego piasku, jednak bywa tam wietrznie – to ulubione miejsce wind- i kitesurferów. Jeżeli trafimy na bezwietrzny dzień, spokojna tafla przy Dueodde pozwoli cieszyć się leniwym wiosłowaniem w krystalicznie czystej wodzie.
Trasy i miejsca dla zaawansowanych
Dla doświadczonych entuzjastów SUPa, Bornholm oferuje spektakularne trasy wśród klifów i otwartego morza. Północne wybrzeże wyspy słynie z dramatycznych formacji skalnych. Są to jednak akweny bardziej wymagające, narażone na silniejszy wiatr i fale.
Przy odpowiednich warunkach doświadczony paddler zostanie tam wynagrodzony zapierającymi dech widokami. Sama jeszcze się nie odważę, ale jeśli masz bogatsze doświadczenie niż ja, oto kilka propozycji dla szukających wyzwań, ZAAWANSOWANYCH SUPowców:
- Hammerhavn – Kamelhovederne*: Trasa rozpoczynająca się w niewielkim porcie Hammerhavn na północno-zachodnim krańcu Bornholmu uchodzi za jedną z najpiękniejszych.
Już sam start jest dogodny – przy przystani znajduje się mała plaża i parking, skąd można łatwo zwodować deskę. Wpływając na otwartą wodę, szybko poczujesz przestrzeń Bałtyku i zobaczysz majestatyczne klify wznoszące się ponad 10 metrów nad nami.
Kierując się na północ, przepłyniesz obok malowniczych skał Kamelhovederne („Wielbłądzie Głowy”) wystających z morza. Przy spokojnym morzu warto zajrzeć do morskiej jaskini Våde Ovn, a dalej czeka Cię niezwykła perspektywa na średniowieczne ruiny zamku Hammershus górujące na klifie – to widok dostępny tylko od strony wody.
Przeczytaj również: Zamek Hammershus. 🏰 Ruiny największego fortu północnej Europy
Dystans z Hammerhavn do skał Kamelhovederne i z powrotem wynosi około 2 km, ale bardziej wprawni mogą popłynąć dalej wzdłuż wybrzeża, eksplorując kolejne zatoczki i groty. Należy pamiętać, że po minięciu falochronu Hammerhavn możemy napotkać fale, dlatego trasę poleca się osobom co najmniej średnio zaawansowanym.
Unikaj wypadów przy wietrze z zachodu, północnego zachodu lub południowego zachodu – takie kierunki powodują wzburzenie morza na tym odcinku. Najlepsze warunki panują tu przy wiatrach wschodnich, gdy klify Hammeren osłaniają akwen przed falą. Trudno o bardziej widowiskową scenerię do SUP – surowe piękno północnego Bornholmu z perspektywy deski robi ogromne wrażenie.
Przeczytaj również: Hammerknuden (Hammeren). Malowniczy spacer po półwyspie - Gudhjem (Nørresand – Helligdomsklipperne): Na wschodnim wybrzeżu wyspy ciekawą trasę oferuje odcinek z portu Nørresand w Gudhjem w kierunku słynnych klifów Helligdomsklipperne. W samym porcie Nørresand (po zachodniej stronie miasteczka Gudhjem) zamontowano specjalne schodki ułatwiające zejście z kajakiem lub deską, co zapewnia komfortowy start. Stamtąd najlepiej kierować się na zachód, trzymając się blisko linii brzegowej.
Mijamy po drodze malownicze skupiska skał wynurzających się z morza – m.in. grupę o nazwie Mågestolene oraz punkt zwany Røverborgen (Zamek Rozbójników). Dalej dostrzeżemy charakterystyczną skałę Hestestenen. W tym miejscu zaczynają się strome, wysokie klify – mniej doświadczeni mogą zawrócić tutaj (dystans ok. 1,5 km w obie strony), natomiast zaawansowani płynąć dalej, w głąb zatoki Salene.
Po około 5 km od startu naszym oczom ukażą się majestatyczne Helligdomsklipperne (Klify Świętego Domu) wyrastające prosto z wody. To jedno z najpiękniejszych miejsc Bornholmu – z SUPa można podziwiać je w całej okazałości, z dala od tłumów turystów na lądzie. Najlepszą porą na tę wycieczkę bywa wieczór – przy zachodzącym słońcu woda zwykle się uspokaja, a klify płoną złotym blaskiem zachodu.
Uwaga: odcinek Gudhjem–Helligdomsklipperne jest odsłonięty na wiatr z kierunków północno-zachodniego i zachodniego – przy silnych wiatrach tego typu lepiej przełożyć spływ na inny dzień.
Przeczytaj również: Helligdomsklipperne: spacer po Świętych Skałach Bornholmu - Svaneke – Hullehavn – Aarsdale: osobom szukających dłuższej trasy spodoba się wyprawa wzdłuż wschodniego brzegu Bornholmu z Svaneke do Aarsdale.
Dystans tam i z powrotem to około 8 km, więc to propozycja dla dobrze przygotowanych kondycyjnie paddlerów.
Atutem jest położenie tej trasy – przy typowych dla Danii wiatrach zachodnich wschodnie wybrzeże pozostaje w cieniu wiatrowym, dzięki czemu nawet przy wietrznej pogodzie morze od strony Svaneke bywa zaskakująco spokojne.
Startujemy z portu w Svaneke; najwygodniej zejść na wodę w zewnętrznej części portu, obok niewielkiego morskiego basenu kąpielowego. Kierujemy się na południe, trzymając kurs na widoczną w oddali białą latarnię morską.
Przeczytaj również: Svaneke: idylla artystów i rzemieślników
Po ominięciu skalistego cypla dotrzesz do uroczej zatoczki Hullehavn, gdzie możesz zrobić krótką przerwę na odpoczynek lub kąpiel.
Następnie, jeżeli siły pozwolą, możesz kontynuować podróż wzdłuż brzegu aż do spokojnej osady Aarsdale ze starym portem rybackim.
Większość tej trasy wiedzie wzdłuż skalistego wybrzeża – brzegi są tu strome i w wielu miejscach trudno o dogodne zejście na ląd, więc warto zawczasu zaplanować postoje w Svaneke, Hullehavn i na mecie w Aarsdale.
Unikaj tego odcinka przy silnym wietrze wschodnim, północno-wschodnim lub południowo-wschodnim – wiatr wiejący prosto od morza wywołuje fale i znosi paddlera od brzegu. Przy przewadze wiatrów zachodnich jest to natomiast jedna z najpiękniejszych tras, z widokami na dziewiczą linię brzegową Bornholmu. - Hasle – Hammershus: Kolejną ciekawą propozycją dla zaawansowanych jest eksploracja zachodniego wybrzeża z Hasle w kierunku północnym, aż po ruiny zamku Hammershus.
Lokalne centrum Paddle Bornholm oferuje nawet zorganizowane wycieczki z przewodnikiem wzdłuż tej trasy – prowadzą one kajakarzy i SUP-erów spod Hasle, mijając po drodze wysokie klify Jons Kapel, aż do podnóża Hammershus.
To dłuższa i wymagająca wyprawa, ale pozwala doświadczyć surowego piękna zachodniego wybrzeża z unikalnej perspektywy. Odcinek ten najlepiej pokonywać przy umiarkowanym wietrze wschodnim lub południowo-wschodnim, kiedy Bałtyk od strony zachodniej jest spokojniejszy.
Ze względu na brak plaż po drodze, uczestnicy powinni mieć już obycie z długimi trasami na desce. Nagrodą są niezapomniane widoki – wysokie klify, morskie ptaki krążące nad głową i wreszcie majestatyczne ruiny Hammershus wyłaniające się zza skalnego cypla.
Największe wyzwanie dla SUP-owych śmiałków stanowi oczywiście… opłynięcie całej wyspy Bornholm. To około 105 km wiosłowania! Tego heroicznego zadania podjął się m.in. 6-krotny mistrz świata Casper Steinfath, który w czerwcu 2023 roku pokonał trasę wokół Bornholmu w czasie 18 godzin i 46 minut.
Dla większości osób będzie to jednak wyprawa na kilka dni – można zaplanować objazd wyspy z noclegami w nadmorskich schronach i na polach biwakowych.
Przeczytaj również: Sheltery. 🏕️ Noclegi na łonie natury
Wiosenny lub jesienny termin gwarantuje więcej wolnych miejsc w takich prymitywnych schronieniach, ale wymaga też większej ostrożności ze względu na bardziej kapryśną pogodę i chłodniejszą wodę. Niezależnie jednak od wybranej trasy, Bornholm oferuje niesamowitą różnorodność krajobrazów – za każdym skalistym cyplem czy piaszczystą mierzeją czeka nowy widok i przygoda.
Warunki wodne i pogodowe
Warunki do SUP na Bornholmie zależą głównie od wiatru i miejsca. Jako wyspa na środku morza, Bornholm potrafi być wietrzny, ale zawsze znajdziemy tu zaciszny akwen, jeśli dobrze wybierzemy stronę świata. Zasada jest prosta: przy silnym wietrze zachodnim lepiej przenieść się na wybrzeże wschodnie, a przy wiatrach ze wschodu – na wybrzeże zachodnie. Dzięki temu nawet w wietrzny dzień można znaleźć spokojną taflę wody osłoniętą przez ląd.
Ogólnie północne i zachodnie wybrzeże (od Hammershus przez okolice Allinge, Sandvig po Hasle) jest bardziej narażone na falowanie i nagłe załamania pogody, ale oferuje spektakularne skaliste krajobrazy. Południowe i wschodnie wybrzeże (od Rønne przez Dueodde, Balka, Nexø, Svaneke po Gudhjem) jest dużo łagodniejsze – dominują tu piaszczyste plaże i płytkie laguny, idealne na spokojne pływanie. Woda przy południowych plażach bywa tak płytka, że nawet kilkadziesiąt metrów od brzegu sięga tylko do pasa, co dodaje poczucia bezpieczeństwa mniej doświadczonym.
Najczęściej wieją tu wiatry z kierunków zachodnich (zachód i południowy zachód). Oznacza to, że często korzystniejsze warunki panują na wybrzeżu wschodnim – tam morze jest spokojniejsze, tworząc świetne warunki np. przy Balka czy Svaneke podczas gdy na zachodzie hula wiatr. Odwrotna sytuacja zdarza się rzadziej, ale jeśli Bałtyk napiera silnie ze wschodu, wówczas zatoki i porty zachodniego Bornholmu (Hasle, Hammerhavn, Sandvig) stanowią spokojną alternatywę. Kluczem jest zawsze sprawdzanie lokalnej prognozy pogody tuż przed wyjściem na wodę. Należy unikać wchodzenia na SUP przy wiatrze offshore, czyli wiejącym z lądu w kierunku morza – na pozornie gładkiej tafli łatwo dać się znosić od brzegu, co bywa niebezpieczne dla niewprawionych.
Latem Bałtyk wokół Bornholmu jest stosunkowo ciepły i najspokojniejszy, jednak nawet w środku sezonu zdarzają się wietrzne dni. Z kolei wiosną i jesienią warunki pogodowe potrafią zmieniać się dynamicznie – słoneczna aura może w ciągu godzin ustąpić miejsca porywistemu wiatrowi i fali. W tych okresach temperatury wody są znacznie niższe, więc konieczne jest posiadanie pianki lub innej odzieży zabezpieczającej przed wychłodzeniem. Planując dłuższe wyprawy (np. całodniowe lub kilkudniowe), warto brać poprawkę na ewentualne załamanie pogody i zawsze mieć przygotowany plan awaryjny zejścia na ląd.
Wskazówki bezpieczeństwa dla SUP
Stand up paddle jest względnie bezpiecznym sportem, o ile przestrzegamy kilku podstawowych zasad. Oto kluczowe wskazówki bezpieczeństwa, które obowiązują na Bornholmie (i nie tylko):
- Zawsze używaj leash’a, czyli smyczy łączącej nogę z deską – dzięki temu w razie upadku deska nie odpłynie nam z wiatrem.
- Noś kamizelkę ratunkową lub asekuracyjną – w Danii jest to wymóg prawny podczas pływania na SUP. Kamizelka zapewnia wyporność i może uratować życie w sytuacji zagrożenia.
- Zabierz ze sobą telefon komórkowy w wodoszczelnym etui – umożliwi to wezwanie pomocy w razie nagłej potrzeby.
- Nie pływaj w pojedynkę. Wybieraj się na wodę przynajmniej we dwójkę lub poinformuj kogoś na lądzie o swojej trasie i przewidywanej godzinie powrotu.
- Sprawdzaj pogodę przed wyjściem i obserwuj warunki na bieżąco. Jak wspomniano wyżej, unikaj wypływania przy wiatrach spychających od lądu na morze – początkujący powinni wybierać dni bezwietrzne lub z wiatrem wiejącym ku brzegowi.
Ponadto, zawsze zachowuj zdrowy rozsądek niezależnie od doświadczenia. Zanim wejdziesz na wodę:
- Upewnij się, że masz odpowiedni strój (np. piankę przy chłodniejszej pogodzie) oraz zachowujesz środki bezpieczeństwa.
- Miej przy sobie coś do picia i krem z filtrem – słońce nad wodą opala dużo mocniej, a łatwo zapomnieć o nawodnieniu podczas wysiłku.
- Pływaj w pobliżu obszarów zamieszkanych lub strzeżonych kąpielisk, zwłaszcza jeśli dopiero zaczynasz – w razie kłopotów łatwiej będzie o pomoc.
- Szanuj środowisko naturalne: Bornholm słynie z czystej przyrody, dlatego nie zostawiaj po sobie śmieci i nie płosz dzikich zwierząt.
- Niektóre odcinki wybrzeża (np. małe skaliste wysepki przy brzegu czy ptasie rezerwaty) mogą być objęte ochroną – trzymaj się z dala od oznaczonych stref lęgowych ptaków i respektuj lokalne zakazy, jeśli takie występują.
Przestrzegając tych wskazówek, zapewnisz sobie i innym bezpieczną oraz przyjemną zabawę na wodzie.
Pyttegården w Gudhjem – idealna baza wypadowa dla fanów SUP
Planując wakacje z SUP na Bornholmie, warto zadbać o dogodną bazę wypadową. Na wschodnim wybrzeżu wyspy szczególnie polecam zaprzyjaźnione Apartamenty Pyttegården w okolicach Gudhjem – to urokliwe gospodarstwo przerobione na komfortowe mieszkania wakacyjne z widokiem na morze. Pyttegården położony jest wysoko na wzgórzu, zaledwie ~300 metrów od skalistego brzegu Bałtyku, pomiędzy miejscowościami Gudhjem a Svaneke. Z obiektu roztacza się fantastyczna panorama na morze oraz majaczące na horyzoncie wysepki Christiansø.
Lokalizacja ta sprzyja miłośnikom SUP – w kilka do kilkunastu minut samochodem dostaniesz się stąd do wielu opisanych wyżej spotów na wschodnim wybrzeżu (Gudhjem, Svaneke, Balka i inne).
Dowiedz się więcej: Pyttegården ⭐️ Urokliwe apartamenty na Bornholmie
