Gamleborg. 🏰 Twierdza Wikingów na Bornholmie

Gamleborg to największy znany w Danii gród schronienia, zbudowany w epoce wikingów na 22-metrowej skale nad doliną Ekkodalen w lesie Almindingen. Do dziś widać wały ziemne i fragment kamiennego muru z ok. 1100 r.

Wikingowska Forteca Gamleborg

Gamleborg to najstarszy królewski gród na Bornholmie i najstarsza budowla z kamiennym murem na wyspie. Powstał w epoce wikingów (według bornholm.info ok. 900 r.) i służył władcom wyspy do połowy XII w., kiedy jego rolę przejął pobliski Lilleborg.

Gród na strategicznym wzgórzu zajmował duży plac: 264 m długości z północy na południe i 110 m szerokości ze wschodu na zachód.

Historia twierdzy Gamleborg

Gród działał m.in. za panowania Haralda Sinozębego (ok. 950⁠–⁠987) i Kanuta IV Świętego (1080⁠–⁠1086).

Pierwotnie plac otaczał wał ziemny z kamienną podstawą, a budynki, umocnienia i bramy były drewniane. Bramy prowadziły od północy i od południowego zachodu – przy tej drugiej widać dziś obłożoną kamieniem stopę wału. W razie najazdu okoliczni mieszkańcy chronili się za wałami – stąd określenie „gród schronienia” (duń. tilflugtsborg).

Około 1100 r. gród wzmocniono murem z kamieni polnych na zaprawie wapiennej – miał ok. 250 m długości i 2 m grubości i biegł po zewnętrznej stronie wału od zachodu. Niedługo potem, w połowie XII w., król przeniósł swoją siedzibę do pobliskiego Lilleborg, ok. 800 m na północny zachód.

Duńskie źródła łączą tę przeprowadzkę z 1149 r., gdy król Swen III Grathe oddał trzy z czterech okręgów Bornholmu arcybiskupowi Lund. Mniejszy Lilleborg, otoczony wodą i bagnami, łatwiej było obronić i wystarczała w nim mniejsza załoga.

Przeczytaj teżLilleborg. 🏰 Ruiny „małego zamku” na BornholmieLilleborg: ruiny królewskiego zamku z XII wieku na skale nad jeziorem Borresø w lesie Almindingen. Historia, dojście i co zobaczyć.

Badania archeologiczne

Wykopaliska z lat 50. XX w. pokazały, że gród założono w epoce wikingów, choć miejsce mogło służyć za schronienie już w epoce żelaza.

To, co widać dziś, to głównie pozostałości przebudowy z ok. 1100 r.: wały i fragment kamiennego muru po zachodniej stronie.

Jak dotrzeć do dzisiejszych ruin fortu Gamleborg?

Ruiny twierdzy Gamleborg znajdują się w lesie Almindingen w centralnej części Bornholmu, blisko głównej drogi z Rønne do Svaneke. Samochód zostaw na parkingu przy restauracji Ekkodalshuset (Ekkodalsvejen 5, są tu publiczne toalety), skąd w prawo drewnianymi schodami wejdziesz do ruin. Dotrzesz tu też rowerem albo autobusem nr 1, 3, 1A lub 3A – wysiądź na przystanku „Almindingsvej v. Ekkodalsvej” (rozkład: bat.dk).

Gamleborg
Ekkodalsvejen 6, 3720 Aakirkeby, Dania

Przeczytaj teżAlmindingen. 🌳 Jeden z największych lasów DaniiNajwiększy las Bornholmu: Ekkodalen, ruiny Lilleborg i Gamleborg, najwyższy punkt wyspy Rytterknægten (162 m) i zagroda z ok. 10 żubrami. Szlaki, parkingi i dojazd autobusem.

Gamleborg najlepiej połączyć z Lilleborg i doliną Ekkodalen na jednej pętli Kongens Borge. Więcej o dziejach wyspy przeczytasz we wpisie o historii Bornholmu.

Bibliografia:

1. Gamleborg – lex.dk (dostęp: 11.10.2026)
2. Gamleborg – bornholm.info (dostęp: 11.10.2026)

Linki ze strzałką są partnerskie: jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę niewielką prowizję · dlaczego?

Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik